اولین گزارش زنبور(Hym.: Torymidae) Idiomacromerus balasi پارازیتوئید لارو گونه‌ای دوبال گال‌زا از خانواده‌یCecidomyiidae در ایران (گزارش کوتاه علمی)

Abstract

طی بررسی حشرات آفت گیاهان دارویی در استان آذربایجان‌شرقی در بهار سال 1388، در محدوده بین شهرستان‌های اهر و کلیبر که دارای پوشش غالب با گیاهان مرتعی است، گال‌های حاوی لاروهای گونه‌ای از مگس‌های گال‌زای خانواده Cecidomyiidae از روی گیاه <em>Anthemis tinctoria</em> از خانواده مرکبان (Asteraceae) جمع‌آوری و به آزمایشگاه منتقل گردید. این گیاه دارای کاربرد‌های محدود دارویی می‌باشد. نگهداری گال‌ها در آزمایشگاه (دمای حدود 24 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی حدود 65 درصد) منجر به خروج چهار نمونه زنبور Torymidae پارازیتوئید لاروهای Cecidomyiidae گردید. زنبورهای خارج شده به داخل الکل اتیلیک 75 درصد منتقل شده و بعد از شناسایی در کلکسیون حشرات مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی نگهداری می‌شوند. نمونه‌های مذکور توسط نگارندة دوم تحت عنوان (Szelenyi, 1957) <em>Idiomacromerus balasi</em> از خانواده Torymidae تعیین هویت گردید. با توجه به منابع در دسترس، گونه‌ی فوق‌الذکر برای اولین بار از ایران گزارش می‌شود. زنبورهای جنس <em>Idiomacromerus</em> Crawford دارای 42 گونه گزارش شده در نقاط مختلف دنیا می‌باشد (3). اغلب گونه‌های این جنس در ناحیه زئو‌جغرافیایی Palearctic و به ویژه در اغلب کشورهای اروپایی پراکنده هستند (1,2). این زنبورها عمدتاً پارازیتوئید زنبورهای گیاه‌خوار از خانواده‌ی Eurytomidae و زنبورهای گال‌زای Cynipidae می‌باشند، اما گونه <em> I. balasi</em>به عنوان پارازیتوئید لارو مگس‌های خانواده Cecidomyiidae روی گیاهان جنس<em>Artemisia</em> از خانواده Asteraceae گزارش شده است (2). گونه <em>I. balasi</em> متعلق به زیرخانواده Toryminae، قبیله Microdontomerini است که از کشور‌های بلغارستان، چکسلواکی، گرجستان، مجارستان، مولداوی، اسلونی، یوگسلاوی سابق و اردن گزارش شده است (3). در این گونه شاخک دارای چهار بند باریک در قاعده تاژک می‌باشد، ران پای عقب فاقد دندانه، سر و سینه براق، عرض شکم کمتر از بلندی آن است، تخمریز بلندتر از شکم است.