تحلیل گفتمان شعر طنز مشروطه (نگاهی به قطب‌بندی‌های اشعار مشهورترین شاعران این دوره)

Abstract

<span lang="FA">نهضت مشروطه پیش از آن­که صرفاً یک خیز سیاسی باشد، مولود یک جنبش تمام­عیار اجتماعی در ایران است. در این دوره است که به­تدریج ارتباط هرچه بیشتر ایرانیان با تمدّن غرب افزایش</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA"> می‌یابد و این ارتباطات خطّ فکری روشن‌فکران ایرانی را به سوی غرب متمایل می­سازد. در خلال این تحول، ادبیّات و علی­الخصوص شعر، به مَحملی برای تبیین نظرات مردم، اندیش‌مندان و روشن‌فکران جامعه می­شود. در این مقاله، با عنایت به روش‌های تحلیل گفتمانِ نورمن فرکلاف، با واکاوی </span><span lang="FA">"</span><span lang="FA">قطب­بندی</span><span lang="FA">"</span><span lang="FA">­های حاکم بر این اشعار مورد نظر، بر مبنای نظریه­ی تحلیل گفتمان، با روش </span><span lang="FA">"</span><span lang="FA">تبیین</span><span lang="FA">"</span><span lang="FA"> و در سطح </span><span lang="FA">"</span><span lang="FA">تحلیل روابط بین فرآیندهای گفتمانی و فرآیندهای گوناگون اجتماعی</span><span lang="FA">"</span><span lang="FA"> به بررسی این نمونه­ها پرداخته­­شد و این نکته به دست آمد که قطب­بندی­های شاعران مورد نظر، علی­رغم تفاوت­های عمدة اعتقادی و حتّی دانشی، بسیار نزدیک و شبیه به هم است. </span>