لفظ و معنا در شعر فارسى

Abstract

رابطه لفظ و معنا از موضوعات مهم و قابل توجهى است که قرن‏هاست ذهن شاعران و منتقدان ایرانى و غیرایرانى را به خود جلب کرده است. در این بین برخى جانب لفظ و برخى جانب معنا را گرفته‏اند و البته گروهى نیز به هر دو به یک اندازه توجه کرده‏اند. این مقاله کوشیده است رابطه لفظ و معنا را در شعر فارسى بیش‏تر با تکیه بر نظریات منتقدان و شاعران فارسى‏زبان تبیین نماید و البتّه در این راه از دیدگاه‏هاى اندیشمندان غربى نیز استفاده کرده است. ماحصل این جستجو آن است که هرچند در بین شاعران و منتقدان فارسى‏زبان اختلاف نظر درباره اهمیت لفظ یا معنا وجود دارد امّا بى‏گمان این دو عنصر سازنده شعر، تفکیک‏ناپذیرند. هم‏چنان‏که ارائه معنا بدون لفظ امکان‏پذیر نیست لفظ بدون معنا هم ارزش چندانى ندارد.