بررسی شاخص‌های فیزیولوژیکی و عملکرد کشت مخلوط ردیفی کرچک (Ricinus communis) با کدو پوست‌کاغذی (Cucurbita pepo L.)

Abstract

کشت مخلوط یکی از روش‌های مدیریت صحیح تولید محصولات زراعی است که به بهبود جذب و کارایی مصرف منابع توسط گیاهان منجر می­شود. هدف از این آزمایش بررسی شاخص­های رشدی گیاه زراعی کرچک در شرایط کشت مخلوط ردیفی با کدو پوست‌کاغذی می‌باشد که در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار و 11 تیمار در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل کشت مخلوط ردیفی ذرت، ذرت شیرین، آفتابگردان، کنجد و کرچک با کدو پوست‌کاغذی و تک‌کشتی آن‌ها بود. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع، شاخص سطح برگ (LAI)، تجمع ماده خشک (TDM)، سرعت رشد محصول (CGR) و سرعت رشد نسبی (RGR) کرچک بود. اثر تیمارهای کشت مخلوط ردیفی بر روند ارتفاع، شاخص سطح برگ، میزان تجمع ماده خشک، سرعت رشد محصول و سرعت رشد نسبی کشت مخلوط ردیفی کرچک با کدو پوست‌کاغذی نشان داد که این صفات در کشت خالص برتری داشت. بیشترین ارتفاع بوته از کشت خالص با 143 سانتی‌متر بدست آمد. بالاترین LAI CGR, TDM, و RGR به ترتیب با 09/3، 718 (g.m^-²)، 62/13 (g.m^-2.day^-1) و 035/0 (g.g^-1.day^-1) و بیشترین عملکرد به میزان 69/176 گرم بر مترمربع از کشت خالص کرچک بدست آمد. بیشترین LER کل در تیمار کشت مخلوط ردیفی کرچک با کدو با 25/1 محاسبه شد. محاسبه شاخص ارزیابی نسبت برابری زمین (LER>1) سودمندی کشت مخلوط نسبت به تک­کشتی را نشان داد.