مقایسه توزیع رطوبتی خاک در آبیاری کوزه‌ای تحت فشارهای منفی و آبیاری قطره‌ای

Abstract

توزیع رطوبتی خاک حاصل از آبیاری کوزه­های رسی با فشار­های منفی مختلف و آبیاری قطره­ای در اراضی کشاورزی دشت ارومیه بررسی گردید. این تحقیق بر روی 4 خط آبیاری (4 تیمار)، 3 خط آبیاری کوزه­ای با فشارهای 0، 5- و 15- سانتی­متر و 1 خط آبیاری قطره­ای انجام شد. رطوبت خاک در هر خط آبیاری کوزه­ای برای 3 کوزه (3 تکرار) در موقعیت­های 15 ، 30 و 45 سانتی­متری از مرکز کوزه­ها و 6 عمق 10 ، 20 ، 30 ، 40 ، 60 و 100 سانتی­متری، با TDR-PR2 در یک دوره 4 روزه اندازه­گیری گردید. در خط آبیاری قطره­ای، برای 3 قطره­چکان در شرایط مشابه اندازه­گیری­ها انجام شد. بافت خاک براساس سیستم USDA، Clay Silt Loam طبقه­بندی گردید. همچنین، الگوی رطوبتی خاک حاصل از کوزه­ها و قطره­چکان­ها توسط مدل دوبعدی HYDRUS شبیه­سازی شد. تحلیل آماری اختلاف معنی­داری بین مقادیر رطوبت خاک در خطوط آبیاری نشان داد. نتایج مدل شبیه­سازی نشان داد الگوی رطوبتی شبیه­سازی و اندازه­گیری شده در تطابق خوبی با یکدیگر بودند. نتایج مدل­سازی ثابت کرد که با کاهش فشار منفی در کوزه­ها، مدل شبیه­سازی مقادیر کم­تری برآورد می­کند. مقادیر رطوبت خاک در خط فشار 15- سانتی­متر و آبیاری قطره­ای به ترتیب کم­ترین و بیش­ترین مقادیر بودند. این تحقیق می­تواند در طراحی بهینه یک روش آبیاری کوزه­ای با فشارهای منفی در مناطق خشک و نیمه­خشک که با بحران آب مواجه­اند موثر واقع گردد.