بررسی رابطه آب و هوا با عملکرد و کارایی مصرف نور در کدو پوست‎کاغذی (Cucurbita pepo L.)

Abstract

تغییرات اقلیمی از عوامل مهم نوسانات رشد و عملکرد اقتصادی گیاهان در مقیاس­های زمانی و مکانی می­باشد. ارزیابی تاثیرات اقلیمی بر رشد و عملکرد محصول به منظور دست­یابی به الگوی رشد مطلوب و بالاترین عملکرد حایز اهمیت است. کدو پوست کاغذی (.<em>Cucurbita pepo</em> L)، گیاه مهمی به لحاظ اقتصادی است که در سرتاسر جهان برای مصارف دارویی کشت می­شود. به‎منظور بررسی اثر تغییرات سالیانه آب و هوا بر تجمع ماده خشک، عملکرد و کارایی مصرف نور (RUE) کدو پوست کاغذی از داده­های سه سال آزمایش­ زراعی (92، 91 و 1389) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد استفاده شد. آنالیز آماری عملکرد و کارایی مصرف نور در کدو پوست کاغذی با متغیرهای اقلیمی شامل درجه روز رشد (GDD)، بارندگی، تابش خورشیدی، پتانسیل تبخیر و تعرق و تعداد روز با دمای حداکثر بالاتر از 32 درجه سانتی­گراد انجام شد. نتایج نشان داد که تاثیر کل بارندگی بر وزن خشک کدوی پوست کاغذی در سطح احتمال پنج درصد و تاثیر سایر متغیرها در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. همچنین، تمامی متغیرهای اقلیمی نیز تاثیر معنی­دار در سطح احتمال یک درصد بر کارایی مصرف نور کدو پوست کاغذی نشان دادند. همچنین، وزن خشک کدو پوست کاغذی و کارایی مصرف نور به­ترتیب با پتانسیل تبخیر و تعرق کل و بارندگی در طول فصل رشد همبستگی قوی داشت. از این­رو، در تاریخ کشت مناسب و منطبق بر رشد کدو پوست کاغذی و در شرایط آب و هوایی مطلوب می­توان بالاترین عملکرد ممکن را فراهم آورد.