وقوع بیماری‌های ویروسی مهم توت‌فرنگی در استان‌های گیلان و مازندران

Abstract

با توجه به اهمیت کشت توت‌فرنگی در دو استان گیلان و مازندران، در این تحقیق وضعیت بیماری‌های ویروسی توت‌فرنگی در این استان­ها مورد بررسی قرار گرفت. طی سال­های 1392-1391 در مجموع تعداد 422 نمونه تصادفی و 223 نمونه علائم­دار شامل موزاییک، پیسک، لکه­حلقوی، زردی، سبزردی، کاهش رشد و بد شکلی برگ­ها از مزارع توت­فرنگی مناطق رشت، صومعه­سرا و سنگر در استان گیلان و بابلسر، جویبار و بهشهر در استان مازندران جمع­آوری شد. آلودگی این نمونه­ها به ویروس لبه زرد خفیف توت­فرنگی (<em>Strawberry mild yellow edge virus</em>-SMYEV)، ویروس پیسک توت­فرنگی (<em>Strawberry motlle virus</em>-SMoV)، ویروس چروکیدگی توت­فرنگی (<em>Strawberry crinkle virus</em>-SCV)، ویروس لکه­حلقوی نهان توت­فرنگی (<em>Strawberry latent ring spot virus</em>-SLRSV)، ویروس موزاییک تمشک (<em>Raspberry ringspot virus</em>-RpRSV)، ویروس موزاییک آرابیس (<em>Arabis mosaic virus</em>-ArMV) و ویروس لکه­حلقوی گوجه­فرنگی (<em>Tomato ringspot virus</em>-ToRSV) با استفاده از آزمون سرولوژیکی الایزا (DAS-ELISA) و آنتی­بادی­های اختصاصی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده بیانگر آلودگی 3/32 و 7/13 درصدی به ترتیب نمونه­های علائم­دار و تصادفی به حداقل یکی از هفت ویروس یاد شده بود. نتایج بررسی واکنش گیاهان محک در برابر جدایه­های چهار نپوویروس ArMV، RpRSV، ToRSV و SLRSV بدست آمده در این تحقیق، با اطلاعات توصیف شده در مورد این ویروس­ها مطابقت داشت. همچنین در ردیابی مولکولی SMoV و SMYEV به روش RT-PCR و با استفاده از آغازگرهای اختصاصی ناحیه ژن پروتئین پوششی این دو ویروس، قطعه دی.ان.ای بطول مورد انتظار 630 و 860 جفت باز به ترتیب در نمونه­های آلوده به SMoV و SMYEV تکثیر گردید. توالی نوکلئوتیدی قطعه دی.ان.ای بدست آمده در مورد دو جدایه ایرانی SMoV بیشترین شباهت (97 درصد) با جدایه 1278 SMoV از کشور هلند (رس شمار AJ496145) داشته و نیز توالی قطعه دی.ان.ای بدست آمده در مورد سه جدایه ایرانی SMYEV دارای بیشترین مشابهت (99 درصد) با جدایه D/M.110 SMYEV (رس شمار AJ577352) از آلمان بود. این نخستین گزارش از ردیابی ویروس­های فوق از مزارع توت­فرنگی ایران می‌باشد.