بهینه سازی دو هدفه برای مسئله‏ ی مکان‏یابی - مسیریابی با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان و هزینه فازی

Abstract

مسائل مکان‏یابی- مسیریابی جهت تحویل کالا در شرایط اضطراری دارای اهمیت فراوانی هستند. این مقاله، به بررسی و حل مسئله‏ی مکان‏یابی- مسیریابی با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان می‌پردازد که قابلیت اطمینان به صورت احتمال وقوع خرابی‏ها در نظر گرفته می‌شود. مسئله به صورت مدلی دو هدفه شامل حداقل کردن هزینه‏ و حداکثر کردن قابلیت اطمینان مدلسازی می‌شود که حداکثر کردن قابلیت اطمینان به ­صورت حداقل کردن هزینه‏های خرابی مورد انتظار بیان می‌شود. احتمال وقوع خرابی‏ها به صورت سه خرابی مراکز یا تسهیلات، خرابی در مسیرهای ارتباطی و خرابی وسایل نقلیه در نظر گرفته می‌شود. با توجه به اینکه میزان هزینه سفر به متغیرهای زیادی وابسته است و تخمین دقیق آن امکان‏پذیر نمی‏باشد از این رو میزان هزینه‏ با استفاده از متغیرهای زبانی خبرگان به صورت فازی مطرح می‌شود. از آنجا که این مسئله یک مسئله NP-hard است لذا از الگوریتم‏های فراابتکاری جهت حل و بهینه‌سازی استفاده می‌شود. ابتدا الگوریتم کرم شبتاب گسسته‏ی دو هدفه ارائه و سپس مسئله با دو الگوریتم کرم شبتاب و NSGA-II حل می­شود و در پایان کارایی این دو الگوریتم به وسیله‏ی مجموعه‏ای کامل از مثال‏ها با اندازه‏های کوچک تا بزرگ مورد بررسی قرار می­گیرد. نتایج نشان می­دهد که الگوریتم کرم شبتاب گسسته دو هدفه دارای شاخص DM بهتری هستند اما در مورد دو شاخص MID عملکرد الگوریتم کرم شبتاب تنها برای مسائل با اندازه کوچک تا متوسط مناسب است و با بزرگ شدن مسئله کارایی خود را از دست می‏دهد.