تعیین ویژگی‌های جدایه‌های Pseudomonas syringae pv. syringae، عامل بیماری بلایت باکتریایی گندم در استان کرمان و ارزیابی واکنش ژنوتیپ‎های ایرانی گندم نسبت به آن

Abstract

گندم نان مهم‌ترین گیاه زراعی دنیاست و عملکرد آن تحت تأثیر بیماری‎های متعددی از جمله بلایت برگی باکتریایی (Bacterial leaf blight, BLB) ناشی از <em>Pseudomonas</em> <em>syringae</em> pv. <em>syringae </em>(<em>Pss</em>) قرار می‌گیرد. مناسب‎ترین روش مدیریت این بیماری استفاده از ارقام مقاوم است. به منظور شناسایی ژنوتیپ‎های گندم مقاوم به این بیماری، از بوته‌های گندم و جو دارای علائم مشخص بیماری بلایت در استان کرمان نمونه‌برداری و سویه‌های باکتری جداسازی شد. ویژگی‎های فنوتیپی و بیماری‌زایی جدایه‌ها تعیین و سپس با استفاده از آغازگرهای اختصاصی ژن <em>syrB</em> عامل تولید سیرینگومایسین و تعیین توالی ناحیه 16S rDNA، ITS و ژن‌های <em>gyrB</em>، <em>rpoD </em> و <em>hrpL</em> ویژگی‌های ژنوتیپی جدایه‌ها بررسی شد. بر این اساس دو جدایه <em>Pss</em> انتخاب و واکنش 99 ژنوتیپ‎ بومی بهاره و پاییزه گندم نان و دوروم (<em>Triticum durum</em>) نسبت به این جدایه‎ها بررسی ‎شدند. واکنش برگ‌های مایه‎زنی‎شده با سوسپانسیون باکتری هفت تا 10 روز پس از مایه‎زنی یادداشت‎برداری ‎شد. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار آزمایش و هر تکرار شامل پنج بوته انجام ‎شد. نتایج این پژوهش نشان‎داد که از میان ژنوتیپ‎های بررسی‎شده، رقم امید به بیمارگر <em>Pss</em> مقاوم است. از این ژنوتیپ گندم می‌توان برای اصلاح ارقام مقاوم گندم به بیماری بلایت برگی باکتریایی استفاده کرد.