تحلیل تطبیقی بیمه تعاونی با سایر انواع بیمه از منظر اقتصادی و ارائه یک الگوی ترکیبی سازگار با شریعت

Abstract

<em>هدف از این پژوهش بررسی تطبیقی بیمه‌های تعاونی و بیان مزایا و معایب آن‌ها در مقایسه با سایر انواع بیمه اعم از بیمه</em><em>‌</em><em>های خصوصی و دولتی‌، بیمه متقابل، بیمه خرد و بیمه تکافلی، برای بیمه</em><em>‌</em><em>گذار و بیمه</em><em>‌</em><em>گر است. در این راستا ضمن تعریف کاملی از بیمه‌های خرد و متقابل، همچنین بیمه‌های تکافلی و متعارف (خصوصی و دولتی)‌، مزایا و معایب هر یک نسبت به بیمه تعاونی از دیدگاه شاخصه‌های اقتصادی و اسلامی به‌طور جداگانه در سرفصلی متمایز و به صورت مفصل بررسی خواهد شد. منظور از شاخص‌های قابل قیاس اقتصادی تمام عواملی است که می‌تواند نوع مالکیت، عنصر تقابل، قابلیت ارائه محصولات خرد، تطابق با شرع و سودرسانی شرکت‌های بیمه را به‌عنوان ملاک‌های اصلی اقتصادی مقایسه، تحت تأثیر قرار دهند.</em><br /> <em> همچنین شاخص اسلامی ‌که در این مطالعه به آن پرداخته می</em><em>‌</em><em>شود، مقایسه مؤسسات بیمه مذکور از منظر عدالت (‌با دو ملاک توزیع درآمد و فقر) خواهد بود. نتیجه نهایی، فرض ارجحیت بیمه‌های تعاونی را نسبت به سایر مؤسسات بیمه هم از منظر اقتصادی و هم اسلامی ‌تأیید می‌کند.</em><br /> <em> در نهایت الگویی ترکیبی از تمام بیمه‌های فوق ارائه می‌گردد که از دو جنبه فوق ـ اقتصادی و اسلامی ـ بتواند کمترین معایب و بیشترین مزایا را در مقایسه با سایر انواع بیمه در خود لحاظ کند. الگویی که همچون بیمه متقابل در آن بیمه‌گذار و بیمه‌شونده یکی باشند، مانند بیمه تکافلی سرمایه‌گذاری‌های اسلامی ‌براساس قراردادهای اسلامی‌ را تضمین کند و سالیانه سود باقیمانده بین اعضا، تقسیم گردد و مانند بیمه خرد، با هدف قرار دادن فقرا،‌ بیمه‌شوندگان را در گروه‌های کوچک طبقه‌بندی کرده و در کنار همه این موارد همچون یک بیمه تعاونی‌ بدون دریافت کارمزد و با کمترین حق بیمه، جبران خسارت اعضا را در اولویت (‌و نه هدف) فعالیت بیمه قرار دهند.</em>