تحلیل انتقادی اعتبار سیاست فریبکاری در اقتصاد پولی با فروض ایده‌آل اسلامی

Abstract

سیاست فریبکاری در اقتصاد پولی، اعمال سیاست تورم غافل‌گیرکننده– ‌افزایش تورم، مازاد بر انتظارات تورمی‌- ‌است. برو و گوردن (1983) به عنوان پیشتازان تحلیل سیاست فریب کاری در اقتصاد پولی، در چارچوب تابع زیان اجتماعی، با ارائه یک الگوی مبتنی بر نظریه‌ بازی و خوش نامی مقام پولی با ذکر منافع ناشی از تورم غافل‌گیر کننده، اثبات می‌کنند که از میان سیاست‌های مصلحت‌گرایانه، قاعده‌گرایانه و سیاست فریبکاری، بیشترین منافع را برای یک جامعه، سیاست فریبکاری ایجاد می‌کند. از آن پس، طیف گسترده‌ای از مطالعات در اقتصاد پولی، صحت و اصالت سیاست فریبکاری را تأکید و تمجید می‌کنند. اما آیا سیاست فریبکاری از منظر اندیشه‌ دین مبین اسلام، مشروعیت دارد؟ در این مقاله، با روش تحلیلی توصیفی، مبانی حاکم بر سیاست فریبکاری مبتنی بر الگوی برو و گرودن (1983) بیان و با روش اکتشافی و با استناد به آیات و روایات نشان داده می‌شود که در دین مبین اسلام، به سبب ارتباط حکومت و مردم در چارچوب اصل ولایت و تحقق عدالت و عدم پذیرشِ مطلقِ عقلانیت ابزاری در سیاستگذاری، مقام پولی مجاز به استفاده از سیاست فریبکاری نمی‌باشد. در انتها، با ارائه الگویی جدید مبتنی بر شکل‌گیری انتظارات تورمی در اندیشه‌ اسلام، اثبات می‌شود که در الگوی جدید، سیاست‌های مقام پولی، منافع بیشتری برای جامعه دارد و شرط کنار گذاشتن سیاست فریبکاری، افزایش انتظارِ عدالت‌خواهیِ بنگاه‌های اقتصادی است.