بررسی برهمکنش نماتد سیستی سویا Heterodera glycinesو باکتری همزیست Bradyrhizobium japonicum روی رقم حساس و مقاوم سویا

Abstract

نماتد سیستی سویا<em>Heterodera glycines </em> یکی از مهم ترین عوامل خسارتزای سویا در دنیا به شمار می‌آید، در ایران نیز این نماتد در مزارع سویای استان‌های مازندران و گلستان گسترش دارد. برهمکنش تیپ غالب نماتد سیستی سویا Hg Type 0 (نژاد سه) و باکتری هم‌زیست <em>Bradyrhizobium japonicum</em> بر روی رقم مقاوم DPX و رقم حساسJK سویا در خاک سترون با آلودگی مصنوعی و خاک مزرعه با آلودگی طبیعی مطالعه شد. در زمان برداشت، فاکتورهای رشدی و عملکردی گیاه، تعداد و وزن گره‌های باکتری، تعداد سیست در ریشه و خاک و میزان جمعیت تخم و لارو سن دوم ارزیابی شدند. نماتد سیستی سویا روی رقم حساس JK به خوبی تکثیر یافت. باکتری <em>B. japonicum</em> در هر دو رقم قادر به ایجاد گره‌های تثبیت ازت بود و تیمارهائی که فقط با باکتری تیمار شده بودند، تفاوت‌های معنی‌داری با تیمار بدون باکتری و ترکیب باکتری و نماتد از نظر شاخص های باکتری و رشدی گیاه داشتند. حضور تیپ صفرنماتد سیستی سویا موجب کاهش معنی دار شاخص‌های رشدی باکتری و متعاقب آن کاهش فاکتورهای رشدی در گیاه سویا شد و در خاک‌های شدیداً آلوده، گیاه نه تنها از جمعیت بالای نماتد آسیب دید، بلکه تأثیر منفی این جمعیت روی فاکتورهای رشدی باکتری به طور غیر مستقیم نیز باعث خسارت به گیاه می‌شود.