تعیین میزان خسارت نماتد مولد غده ریشه (Meloidogyne incognita) در برخی ارقام تجاری توتون در شرایط گلدانی

Abstract

نماتدهای مولد غده ریشه (<em>Meloidogyne </em>spp.) یکی از مهم‌ترین نماتدهای بیماریزای توتون در تمام مناطق کشت توتون می‌باشند. در این تحقیق، به منظور تعیین میزان خسارت ن‍‍ژاد دو گونه نماتد مولد غده ریشه <em>Meloidogyne incognita</em> آزمایشی به صورت فاکتوریل با بکارگیری دو عامل، با شش سطح جمعیت‌های 0، 1، 3، 5، 7 و 9 تخم و لارو سن دو نماتد به هر گرم خاک گلدان و ارقام تجاری توتون (کوکر 347، بارلی 21 و کا 326) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 18 تیمار در 4 تکرار در سال 1388 در مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش بررسی شد. بعد از 4 چین برداشت، ارزیابی از ریشه‌ها و استخراج و شمارش نماتد از خاک و ریشه انجام شد و صفات نمره گال، ضریب تولید مثل، تعداد نماتد، وزن خشک و تر برگ، ارتفاع بوته، وزن ریشه، درآمد ناخالص و متوسط قیمت توتون محاسبه و تجزیه و تحلیل آماری با نرم افزار MSTAT-C انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش جمعیت، رشد گیاه کاهش بیشتری یافته و حداکثر کاهش در جمعیت 9 نماتد در هر گرم خاک مشاهده گردید. آستانه خسارت نماتد برای هر سه رقم 3 نماتد در هر گرم خاک تعیین شد. حداکثر میزان ضریب تولید مثلی نماتد (Rf) به میزان 69/83 برای جمعیت اولیه 5 نماتد در هر گرم خاک بود. حداکثر خسارت، برای جمعیت 9 نماتد در هر گرم خاک برای ارقام کوکر 347، بارلی 21 و کا 326 به میزان 84، 80 و 73 درصد بود.