شناسائی باکتری‌‌های خاکزی باغ‌‌های انگور در استان زنجان و بررسی اثر بازدارندگی آن‌‌ها علیهRhizobium vitis عامل گال ریشه و طوقه

Abstract

بیماری سرطان ریشه و طوقه ناشی از <em>Rhizobium vitis</em> یکی از مهم‌ترین بیماری‌‌های انگور در کشور‌های مختلف از جمله ایران است. این بیماری در استان زنجان سالانه خسارت قابل توجهی به درختان انگور وارد می‌‌نماید. در برخی مطالعات بررسی امکان کنترل استرین‌‌های این باکتری با استفاده از باکتری‌‌های خاکزی آنتاگونیست نتایج مطلوبی را به همراه داشته است. در این بررسی باکتری‌‌های خاکزی باغ‌‌های انگور در استان جداسازی و اثر بازدارندگی برخی از آن‌ها علیه <em>Rh. vitis</em> بررسی گردید. بدین منظور، در سطح استان از ناحیه ریشه درختان انگور و خاک اطراف آن‌ها نمونه برداری شد. جدایه‌‌های حاصل بر اساس ویژگی‌های مرفولوژیکی و بیوشیمیایی گروه‌بندی و از بین آن‌ها 200 جدایه برای مطالعات آنتاگونیستی انتخاب شد. پنجاه جدایه در آزمون کشت متقابل تولید هاله بازدارندگی علیه <em>Rh. vitis</em> کردند. سیزده جدایه با بیشترین میزان بازدارندگی در کشت متقابل برای مراحل بعدی انتخاب گردید. بر اساس نتایج آزمون‌‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیائی، باکتری‌‌های آنتاگونیست متعلق به بیوار‌های یک، سه و پنج <em>Pseudomonas fluorescens</em>، <em>P. putida</em> ، <em>Bacillus</em> <em>subtilis</em>، <em>Pseudomonas</em> sp. و <em>Bacillus</em> sp. بودند. همچنین در ردیابی ژن‌‌های <em>hcnABC</em>، ژن موثر در سنتز سیانید هیدروژن، وجود این ژن در پنج استرین سودوموناس به اثبات رسید. تأثیر هفت جدایه بر کاهش جمعیت باکتری بیماری‌زا در محیط خاک در شرایط گلخانه بررسی شد، که دو جدایه متعلق به بیوار‌های سه و پنج باکتری <em>P. fluorescens</em> و نیز یک جدایه از <em>B. subtilis </em>با اختلاف معنی‌داری نسبت به شاهد، سبب کاهش جمعیت <em>Rh. vitis</em> در خاک شدند.