چالش‌ها و تنگناهای توسعة پرورش قارچ خوراکی (مطالعة موردی: استان کرمانشاه)

Abstract

شناخت ابعاد مختلف مسائل، مشکلات، چالش‌ها و تنگناهای فعالیت‌های کشاورزی از جمله پرورش قارچ خوراکی و تلاش برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در راستای حل مسائل، راهبردی مناسب برای توسعة کسب‌وکارهای کشاورزی است. هدف از این پژوهش کیفی، تحلیل چالش‌ها و تنگناهای توسعة پرورش قارچ خوراکی در استان کرمانشاه است. اطلاعات مورد نیاز از طریق مشاهده و مصاحبة عمیق با پنج واحد فعال پرورش قارچ خوراکی و چهار واحد تقریباً غیرفعال و در معرض ورشکستگی و هفت نفر از کارشناسان اجرایی و آموزشی در زمینة پرورش قارچ خوراکی در سازمان‌های جهاد کشاورزی، فنی‌و‌حرفه‌ای و جهاد دانشگاهی استان جمع‌آوری شد. تکنیک استفاده‌شده در مصاحبه‌ها استفاده از نمونه‌گیری هدفمند بارز و گلولة برفی بوده است. تحلیل محتوای متن مصاحبه‌ها نشان داد چالش‌ها و تنگناهای توسعة پرورش قارچ خوراکی در استان کرمانشاه در قالب دو طبقة انتخابی (مشکلات بخش اجرا و مشکلات بخش فعالان حوزة تولید) و هفت طبقة مفهومی (محوری) قابل گروه‌بندی و تحلیل است. در بخش مشکلات اجرایی، پنج محور استخراجی عبارتند از: ضعف زیرساخت‌های توسعه‌ای، نارسایی‌های حمایتی– سیاستی دولت، مشکلات سازمانی، مشکلات چرخة تولید و مشکلات علمی– پژوهشی. در بخش مشکلات فعالان حوزة تولید نیز دو محور استخراجی شامل مشکلات تولیدکنندگان قارچ و مشکلات تولیدکنندگان کمپوست هستند. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین مشکلات، چالش‌ها و تنگناهای توسعة پرورش قارچ خوراکی در استان از نظر مصاحبه‌شوندگان عبارتند از: ضعف تجهیزاتی، حمایت‌نکردن اقتصادی، ناکارآمدی عملکرد بانکی، نارسایی‌های سیستم مدیریتی، نارسایی‌های آموزشی، مشکلات سالن‌های تولید قارچ و مخاطره‌‌‌پذیری بالای تولید.