بررسی یکپارچگی مکانی و آزمون قیمت های واحد در بازار ماهیان استخوانی شمال مطالعۀ موردی: استان های مازندران و گیلان

Abstract

بررسی یکپارچگی و همگرایی مکانی (SI) بازارهای محصولات کشاورزی در بلندمدت از آن رو حائز اهمیت است که نشان‌ می‌دهد بازارهای یکپارچه، اختلاف قیمتی معادل هزینه­های بازاریابی در بلندمدت خواهند داشت و قانون قیمت واحد (LOP) در مورد آنها برقرار است. این تحقیق به بررسی یکپارچگی مکانی و آزمون قیمت‌های واحد در بازار ماهیان استخوانی در استان‌های مازندران و گیلان می‌پردازد. بر این اساس بازار محصولات ماهیان سفید، کپور و کفال در دو استان مورد نظر با استفاده از داده‌های ماهیانه طی سال‌های 1380-89 و با بهره‌گیری از آزمون‌های همگرایی، هم‌انباشتگی و الگوهای تصریح خطای برداری بررسی شده است. براساس نتایج، یکپارچگی بازار دو استان مازندران و گیلان و قانون قیمت واحد در این دو بازار در مورد انواع بازار ماهی اثبات شده است و همگرایی مکانی در دو استان مازندران و گیلان وجود دارد. همچنین بازار ماهیان استخوانی سفید و کفال، در استان مازندران به منزلۀ بازار مبدأ بر قیمت‌های بازار استان گیلان اثرگذار است. از طرفی دربارۀ بازار ماهی کپور، نتایج نشان می‌دهد که بازار استان گیلان مبدأ است. نتایج آزمون تصحیح خطای برداری نیز بیانگر آن است که سرعت تعدیل شوک‌های ناگهانی در بازار انواع ماهی حدود دو دوره است. براساس یافته‌های پژوهش، توجه به بازارهای مبدأ به منظور اتخاذ سیاست‌های کارای تنظیم بازار و برقراری مناسب‌تر ارتباط بلندمدت بازارهای مکانی ضروری است.