تحلیل مزیت‌ها و محدودیت‌های توسعه مکانیزاسیون کشاورزی: موردکاوی ماشین نشاءکار برنج در شهرستان ساری

Abstract

از نظر تاریخی، ماشین‌آلات مقرون به صرفه که ظرفیت و استاندارد تولید را افزایش داده و باعت بهبود بهره‌وری شوند از عناصر کلیدی مکانیزاسیون کشاورزی هستند. ماشین نشاءکار در تولید برنج چنین نقش کلیدی را ایفا می‌کند. هدف تحقیق توصیفی-پیمایشی حاضر شناسایی و تحلیل مزیت‌ها و محدودیت‌های استفاده از ماشین‌‌ نشاءکار در مزارع برنج شهرستان ساری بود. جامعه آماری تحقیق شامل 180 نفر از کارشناسان و متخصصان کشاورزی و 5560 نفر از برنجکاران شهرستان مذکور بود. بر اساس فرمول کوکران از گروه اول 90 نفر و از گروه دوم هم 160 نفر به عنوان نمونه تعیین شدند. برای گزینش نمونه­ها از روش نمونه­گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب از بین دو دهستان و 14 روستا استفاده شد. نتایج نشان داد که دو گروه پاسخگویان در مورد مزیت‌های دستگاه توافق نظر داشتند و مواردی از قبیل سلامت کشاورزان، کاهش هزینه‌های نیروی کار و صرفه‌جویی در وقت را مورد تأکید قرار دادند. در مورد محدودیت‌ها هم نتایج نشان داد که کشاورزان بیشتر بر محدودیت‌های اقتصادی و کارشناسان بر محدودیت‌های فنی و آموزشی تأکید کرده‌اند. نتایج تحلیل عاملی محدودیت‌ها هم نشان داد که محدودیت‌های «فنی و حمایتی»، «اقتصادی»، «آموزشی- ترویجی» و «اجتماعی-فرهنگی» در مجموع 42/63 درصد واریانس محدودیت‌های استفاده از ماشین‌ نشاءکار را تبیین کردند.