باستان‌شناسی نظام صنعتی؛ رویکردی در تبیین تأثیر متقابل انسان و صنعت در شهر مطالعه موردی کارخانه سیمان ری در شهر تهران

Abstract

باستان‌شناسی نظام صنعتی، شاخه­ای از باستان‌شناسی است که علی‌رغم عدم پذیرش همه جانبه جامعه دانشگاهی به عنوان شاخه­ای از باستان‌شناسی تا 20 سال گذشته، توانسته کمک­های ارزشمندی به مطالعه تاریخ جوامع صنعتی ارائه دهد. در اینجا سعی شده که نسبت به روش­شناسی مطالعه میدانی بر وجه جامعه­شناختی، فرهنگی و تحلیلی باستان‌شناسی نظام صنعتی تأکید بیشتری صورت گیرد. به همین منظور ابتدا تاریخچه­ای از نظام صنعتی و تحلیل­های نظری مرتبط با آن بیان می‌شود. سپس تاریخچه­ای از باستان‌شناسی صنعتی و روش­شناسی مطالعه در این حوزه ارائه می‌گردد. در ادامه سعی می‌شود که بر رهیافت­های نظری این حوزه­ی پژوهشی، پرداخته و در نهایت امکانات باستان‌شناسی صنعتی در ایران مورد مطالعه و تحلیل قرار گیرد. در این رویکرد بررسی کارخانه سیمان ری به‌صورت موردی نمونه عینی از این نوع پژوهش معرفی شده است