ارزیابی و مقایسه شاخص‌های انرژی در مزارع گندم شهرستان‌های استان البرز

Abstract

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه جریان انرژی در مزارع گندم شهرستان‌های استان البرز صورت گرفت. شاخص‌های بازده انرژی، افزوده خالص انرژی، انرژی ویژه، بهره‌وری انرژی، شدت انرژی و انرژی ورودی کل و خروجی محاسبه شدند. جامعه آماری تحقیق شامل کشاورزان شهرستان‌های استان البرز در سال زراعی 92-1391 می‌باشد. تعداد نمونه‌ها با توجه به تعداد جامعه آماری استخراج‌شده از جدول مورگان، 273 کشاورز بخش زراعت استان البرز انتخاب گردید. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه محقق ساخته با ضریب پایایی 91/0 و داده‌های سازمان جهاد کشاورزی استفاده گردید. نتایج نشان داد در بین انرژی ورودی کشت گندم در چهار منطقه، کودهای شیمیایی (MJ/ha28176) و سوخت (MJ/ha22154) بالاترین و نیروی انسانی (MJ/ha85) پایین‌ترین مصرف انرژی را داشتند. در این تحقیق بازده انرژی در مزارع نظرآباد (74/2)، کرج (57/2)، اشتهارد (23/2) و ساوجبلاغ (5/2) به دست آمد. شهرستان نظرآباد با kg/MJ 086/0 و شهرستان اشتهارد با kg/MJ 070/0 بیشترین و کمترین بهره‌وری انرژی را در تولید گندم داشتند در بین چهار منطقه موردمطالعه شهرستان نظرآباد با افزوده خالص انرژی MJ/ha42/90802، شدت انرژی MJ/m²21/5 و انرژی ویژه MJ/kg 57/11 از شرایط بهتری نسبت به سه منطقه دیگر برخوردار بود. در مجموع نتایج تحقیق نشان داد که مزارع گندم شهرستان نظرآباد در مصرف انرژی کارآمدتر و مدیریت بهتری نسبت به سه شهرستان دیگر داشتند.