استخراج مدل سینتیک خشک‌شدن شلتوک رقم فجر در خشک کن لایه نازک

Abstract

برنج یکی از محصولات مهم کشاورزی می‌باشد. با توجه به اهمیت سالم ماندن دانه برنج در طی فرآیند شالی کوبی و تاثیر شرایط خشک‌کردن بر میزان شکستگی برنج در طی فرآوری، کنترل دقیق شرایط خشک‌کردن آن مهم می‌باشد. هدف از این مطالعه ارائه مدل سینتیک خشک‌شدن شلتوک رقم فجر می باشد. برای این منظور آزمایشاتی در پنج سطح دمای 30 تا 70 درجه سانتی‌گراد و چهار سطح سرعت هوای 25/0 تا یک متر بر ثانیه و در سه تکرار (جمعا 60 سری آزمایش) بر روی توده بستر نازک شلتوک داخل خشک کن مورد بررسی قرار گرفت.‌ رطوبت محصول در شروع خشک ‌شدن در تمامی آزمایش‌ها در حدود 27 درصد (بر پایه خشک) بود. رطوبت تعادلی با توجه به رطوبت نسبی و دمای خشک کن از معادلات هم‌دمایی تجربی مرسوم محاسبه شد. رطوبت توده محصول در طی خشک‌شدن هر 5 ثانیه توسط یک ترازوی دیجیتالی اندازه‌گیری و در رایانه ذخیره شد. نمودارهای نسبت رطوبت و آهنگ خشک شدن در طی خشک‌کردن به دست آمد. مدل سینتیک خشک‌شدن توده شلتوک با هشت مدل تجربی رایج و براساس سه شاخص آماری شامل ضریب تعیین، مربع کای و RMSE با هم مقایسه شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری حاکی از آن است که برای شلتوک رقم فجر مدل تقریب پخش نسبت به سایر مدل‌ها از دقت بالاتری برخوردار است. مقدار ضریب تعیین این مدل در دماهای 30، 40، 50، 60 و 70 درجه سانتی گراد به ترتیب برابر 996/0، 998/0، 999/0، 999/0 و 999/0 بود که نشان می دهد مدل تقریب پخش می تواند با دقت بالایی تغییرات رطوبت شلتوک را شبیه‌سازی ‌کند.