تجزیه‌و‌تحلیل و مدل‌سازی انرژی و هزینه تولید یونجه با بهره‌گیری از سامانه استنتاج فازی - عصبی تطبیقی در شهرستان بوکان

Abstract

انرژی مؤلفه­ای اساسی در روند توسعه اقتصادی است و استفاده بهینه از آن یکی از الزامات اصلی کشاورزی پایدار است. در این مطالعه به بررسی الگوی مصرف انرژی در جریان تولید یونجه، تجزیه‌و‌تحلیل اقتصادی و مدل­سازی انرژی و هزینه تولید یونجه در شهرستان بوکان پرداخته شد. داده­ها از طریق مصاحبه و پر کردن پرسشنامه­های تخصصی جمع­آوری شد. نتایج نشان داد که کل انرژی مصرفی و تولیدی به‌ترتیب برابر 185658 و 6/232567 مگاژول‌در‌هکتار بود. الکتریسیته با سهم 75 درصدی از کل انرژی­های ورودی پرمصرف­ترین نهاده بود. شاخص­های کارایی انرژی، بهره­وری انرژی، نسبت فایده به هزینه و بهره­وری اقتصادی به‌ترتیب 23/1، (kg/Mj) 08/0، 08/2 و (rial/kg) 000194/0 به دست آمد. کل هزینه­های تولید 50065000 ریال‌در‌هکتار محاسبه شد که بیشترین هزینه ها مربوط به نیروی کارگری و عملیات ماشینی به‌ترتیب با سهم %5/66 و %7/9 از کل هزینه‌های تولید بود. مقایسه نتایج مدل‌سازی با دو روش k-fold و C-means نشان داد که روش C-means قادر است با دقت بالاتری مقادیر شاخص‌های بهره‌وری انرژی و هزینه تولید یونجه را پیش‌بینی کند. نتایج نشان داد که بهره­وری انرژی و هزینه تولید به وسیله نهاده­های بذر، آب آبیاری، الکتریسیته، کودهای شیمیایی و حیوانی، نیروی کارگری، سموم شیمیایی، سوخت دیزل و ماشین‌ها و روش استنتاج فازی-عصبی تطبیقی با دقت بالایی قابل پیش­بینی می­باشد.