علوم انسانی و هنر عواملی مؤثر و ضروری در آموزش رشته‌های مهندسی

Abstract

‌ بی‌تردید، زندگی در عصر فناوری و اطلاعات بدون آشنایی عمیق با ارتباط علوم مهندسی با مسائل کل جامعه، مسائل انسانی، اجتماعی، هنری، اقتصادی و مدیریتی با درنظر گرفتن نیازها و قابلیت‌ها با دشواری همراه است؛ به عبارت دیگر، توسعه فناوری تنها هنگامی که با لحاظ ساختن عوامل و نیازهای انسانی توأم باشد، دستاوردهای علوم مهندسی را به کام جامعه شیرین می‌کند. از این رو، در این مقاله مطالعه و بررسی نقش کلی علوم انسانی در آموزش رشته‌های مهندسی مد نظر قرار گرفته است. از آنجایی‌که فرهنگ ایران و ایرانی ریشه‌های بسیار عمیق تاریخی دارد، تا بدان‌‌ حد که دانشمندان، اندیشمندان، نویسندگان و شاعران بزرگ دنیا از آن تأثیر گرفته‌اند، لازم است به منظور آشنایی بیشتر با اهمیت موضوع، ابتدا به اختصار جایگاه علوم انسانی در زندگی علمی برخی از دانشمندان بنام ایران زمین مرور شود. در این سیر تاریخی به نکته بسیار جالبی بر می‌خوریم که بیانگر این واقعیت است که اکثریت قریب به اتفاق این دانشمندان ایرانی در گذشته دور اگر چه در علوم ریاضی، نجوم و طب متبحّر بوده‌اند، لکن آنان شهرت عمده خود را در عرصه تخصّصی مرهون ارتباط تنگاتنگشان با جامعه و بهره‌گیری از مهارت‌های علوم انسانی در قالب هنر، شعر، طنز، نقاشی، فلسفه، عرفان و ... بوده‌اند. در ادامه با اعتقاد به اینکه علوم انسانی و هنر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورت زندگی امروز همه ابنای بشر است، به بحث در باره جایگاه علوم انسانی در آموزش، توسعه و استفاده بهینه از فناوری‌های روز و آینده پرداخته و نقش دانشگاه‌های فنی و مهندسی در ارائه متنوع مفاهیم و آموزه‌های مرتبط با علوم‌انسانی در برنامه‌های تحصیلی دانشجویان تبیین شده است.