ارزیابی عملکرد پژوهشگران، دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی در زمینه‌ی آموزش مهندسی ایران بر اساس شاخص‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی

Abstract

پژوهش حاضر با بهره‌مندی از شاخص‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی به مطالعه‌ی شبکه‌ی هم‌تألیفی پژوهشگران، دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی در حوزه‌ی آموزش مهندسی ایران پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و از شاخص‌های علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی استفاده کرده است. جامعه‌ی این پژوهش از 444 مقاله تألیفی فارسی تشکیل شده که طی سال‌های 1378 تا 1393 در فصلنامه‌ آموزش مهندسی ایران منتشر شده است. ماتریس هم‌تألیفی شبکه با استفاده از نرم‌افزار راور ماتریس و ترسیم و تحلیل شبکه‌های هم‌تألیفی با استفاده از نرم‌افزارهای شبکه‌های اجتماعی یو.سی.آی.نت و وی.او.اس.ویوور انجام شده است. بررسی عملکرد پژوهشگران نشان داد که بیش‌ترین تعداد مقالات تألیفی در شبکه‌ی هم‌تألیفی پژوهشگران به محمود یعقوبی (20 مقاله)، جلال حجازی (15 مقاله)، غلامحسین دانشی (15 مقاله)، حسین معماریان (15 مقاله) و پرویز دوامی (14 مقاله) اختصاص یافت. تحلیل عملکرد انفرادی پژوهشگران بر اساس شاخص‌های مرکزیت درجه، بینیت و نزدیکی بیان‌گر این است که محمود یعقوبی، پرویز دوامی و جلال حجازی را می‌توان اثرگذارترین پژوهشگران شبکه‌ی هم‌تألیفی فصلنامه آموزش مهندسی برشمرد. هم‌چنین مطالعه‌ی عملکرد دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی نشان داد که دانشگاه‌های صنعتی شریف، شیراز و دانشگاه تهران به ترتیب با تولید 65، 58 و 57 مقاله از نظر شاخص تولید علمی در رده‌های اول تا سوم قرار دارند. براساس شاخص‌های مرکزیت درجه، مرکزیت بینت و مرکزیت نزدیکی نیز دانشگاه‌ صنعتی شریف، دانشگاه شیراز، دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد اسلامی را می‌توان اثرگذارترین دانشگاه‌ها در زمینه‌ی آموزش مهندسی ایران به حساب آورد. کلیدواژه‌ها: تحلیل شبکه‌های اجتماعی، شبکه‌ هم‌تألیفی، شاخص‌های مرکزیت، فصلنامه آموزش مهندسی ایران.