تاثیر تاریخ کاشت، رقم زراعی و تداخل علف‌هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود (Cicer arietinum L.)

Abstract

آزمایش ارزیابی تاثیر تاریخ کاشت و رقم نخود دیم بر تداخل علف‌های‌هرز طی دو سال‌زراعی 82-1381 و 83-1382 در ایستگاه تحقیقات دیم کوهدشت (منطقه‌ای نیمه‌گرمسیری در جنوب‌غربی استان لرستان) اجرا شد. طرح آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار بود. آزمایش دارای سه فاکتور شامل 1) وضعیت علف‌های‌هرز، در دو سطح بدون علف‌هرز و با علف‌هرز؛ 2) تاریخ کاشت، در سه سطح پاییزه، زمستانه و بهاره و 3) رقم نخود، در سه سطح 482ILC، توده محلی گریت و هاشم بود. وجین علف‌های‌هرز در سال اول (سال کم باران) و سال دوم (سال با بارندگی نسبتاً مناسب) به ترتیب سبب افزایش 199 درصدی و 92 درصدی عملکرد دانه نخود شد. این موضوع گویای شدت اثرات تداخلی علف‌های‌هرز در شرایط تنش خشکی است. میانگین عملکرد دانه نخود در کشت‌های پاییزه، انتظاری و بهاره به ترتیب 682 کیلوگرم در هکتار، 1067 کیلوگرم در هکتار و 117 کیلوگرم در هکتار بود. میانگین عملکرد دانه رقم 482ILC، توده محلی گریت و رقم هاشم به ترتیب برابر با 724 کیلوگرم در هکتار، 692 کیلوگرم در هکتار و 451 کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین میانگین عملکرد دانه (539 کیلوگرم در هکتار) در تیمارهای با علف‌هرز متعلق به رقم 482ILC بود، که این امر گویای توانایی رقابت بالای این رقم نخود است. بیشترین میانگین عملکرد دانه به مقدار 1464 کیلوگرم در هکتار برای کشت انتظاری توده محلی گریت در شرایط بدون علف‌هرز به دست آمد.