اثر تنش کم‌آبی برصفات جوانه‌زنی بذرهای ده اکوتیپ یونجه چند ساله (Medicago sativa L.)

Abstract

به منظور بررسی عکس‌العمل بذرهای ده اکوتیپ مختلف یونجه‌ی چند ساله (Medicago sativa L.) به تنش‌ کم‌آبی در مرحله‌ی جوانه‌زنی، آزمایشی در شرایط محیطی کنترل شده انجام گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. در این تحقیق اثر سطوح تنش کم‌آبی با پتانسیل‌های اسمزی (0، 4- ، 6- ، 8- ، 10- و 12- بار) ناشی از ماده‌ی پلی‌اتیلن‌گلیکول 6000 (PEG 6000) بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذرهای 6 اکوتیپ ایرانی (قره‌یونجه، همدانی، فراهان‌اراک، سنتتیک‌کرج، مهاجران‌کرج و شورکات) و 4 اکوتیپ خارجی (هارپ، جولیا، دفت و دیان) یونجه مورد بررسی قرار گرفت. صفات اندازه‌گیری شده عبارت بودند از: سرعت و درصد جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، وزن خشک گیاهچه و نسبت وزن خشک ریشه‌چه به ساقه‌چه (R/S) . نتایج نشان داد که تنش کم‌آبی کلیه‌ی صفات مورد بررسی را به طور معنی‌‌داری تحت تأثیر قرار داد (01/0P?) و تفاوت اکوتیپ‌های بررسی شده‌ی یونجه در تمام صفات فوق از نظر آماری معنی‌دار بود. به طور کلی تنش کم آبی تا پتانسیل اسمزی 4- بار تفاوت معنی‌داری در درصد جوانه‌زنی ایجاد نکرد و با افزایش معنی‌دار طول و وزن ریشه‌چه و ساقه‌چه موجب افزایش وزن خشک گیاهچه و همچنین افزایش نسبت وزنی ریشه‌چه به ساقه‌چه گردید. در تنش‌های شدیدتر (بین 6- و 8- بار) صفات یاد شده شدیداً کاهش یافت.