تبارزایی مولکولی ژنگان A در برخی از گونه‌ های Triticum L. با استفاده از توالی‌ های بین رونوشت‌های ریبوزومی (ITS)

Abstract

درگیاهان خانوادۀ غلات (Poaceae) جنس<em>Triticum</em> L. شامل گندم نان و دیگر گونه­های مهم زراعی است که اهمیت اقتصادی بسیار بالایی در تغذیۀ انسان دارند. در این پژوهش، تبارزایی مولکولی گونه­های جنس <em>Triticum </em>L. دارای ژنگان (ژنوم) A (<em>T. aestivum</em>، <em>T. turgidum</em>، <em>T. urartu</em> و <em>T. boeticum</em>) بررسی شد. برای این منظور توالی­های بین رونوشت­های ریبوزومی (ITS) با استفاده از دو جفت آغازگر اختصاصی از روی DNAی ژنگانی استخراج‌شده از 26 ژنوتیپ از گونه­های بالا، افزایش و توالی­یابی شد. توالی­ها با استفاده از نرم­افزار MEGA 5.0 و با الگوریتم ClustalW هم‌ردیف شدند. ماتریس فاصله­ها محاسبه و درخت­وارۀ ژنی ترسیم شد. نتایج نشان داد، طول توالی­های ITS1 و ITS2 به ترتیب 650 جفت باز و 700 جفت باز و محتوای G+C به ترتیب 25/60 و 50/60 بود. حفاظت‌شدگی بالایی در نواحی ITS جمعیت­ها مشاهده شد (63 و 88 درصد، به ترتیب). تحلیل تبارزایی (فیلوژنتیکی) انجام‌شده با استفاده از توالی­های افزایش شده، به‌خوبی گندم­های دیپلوئید و پلی­پلوئید را در دو گروه جداگانه قرار داد. نتایج نشان داد، رابطه‌های نزدیکی بین <em>T. aestivum</em> و <em>T. turgidum</em> و همچنین بین <em>T.urartu</em> و <em>T.boeticum</em> وجود دارد. به‌طورکلی، این بررسی نشان داد، نشانگرهای مولکولی ITS برای بررسی‌های تبارزایی بسیار مناسب هستند.