تاثیر الیسیتورهای غیرزیستی بر آنتی‌اکسیدان‌ها و صفات فیتوشیمیایی مامیران‌کبیر (Chelidonium majus) تحت تنش خشکی

Abstract

این تحقیق جهت بررسی تاثیر متیل جاسمونات و سالیسیلیک اسید بر ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و خصوصیات فیزیولوژیکی- بیوشیمیایی گیاه دارویی مامیران کبیر (Chelidonium majus) تحت شرایط تنش خشکی اجرا شد. بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. سه فاکتور مورد مطالعه شامل تنش خشکی در دو سطح (بدون تنش و تنش خشکی به ترتیب با میزان آبیاری 100 و 50 درصد ظرفیت زراعی خاک)، الیسیتور در سه سطح (شاهد؛ صفر، متیل جاسمونات 100 میکرومولار و سالیسیلیک اسید 2 میلی‌مولار) و اندام گیاهی (ریشه، ساقه و برگ) بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها نشان داد که متیل‌جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید فعالیت آنزیم کاتالاز (CAT) را کاهش دادند. هر دو الیسیتور سالیسیلیک‌اسید و متیل‌جاسمونات در فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (SOD) تاثیری نداشتند اما متیل-جاسمونات باعث افزایش فعالیت گایاکول پراکسیداز (GPX) و سالیسیلیک اسید تحت تنش خشکی باعث کاهش فعالیت آسکوربات پراکسیداز (APX) شد. همچنین متیل‌جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید باعث کاهش فعالیت APX نسبت به شاهد شدند. متیل‌جاسمونات و سالیسیلیک اسید موجب افزایش کلروفیـل و میزان کاروتنوئیدها، فلاونوئید و آنتوسیانین نسبت به تیمار شاهد شدند. سالیسیلیک اسید در افزایش محتوای کلروفیل و کاروتنوئیدها و متیل جاسمونات در افزایش فلاونوئید و آنتوسیانین نسبت به هم برتر بودند. بنابر نتایج بدست آمده از این پژوهش، متیل‌جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید باعث افزایش توانایی گیاه مامیران در پاسخ به تنش خشکی گردیده و علاوه بر اثر محافظتی در برابر اکسیداسیون ناشی از خشکی باعث افزایش رنگیزه‌های فتوسنتزی و برخی متابولیت‌های گیاه شدند.