واکنش عملکرد دانه وانتقال مجدد کربوهیدرات‌های محلول درگندم به کاهش سطح منبع تحت شرایط محدودیت رطوبتی

Abstract

هدف از تحقیق حاضر تعیین حد مطلوب سطح برگ گندم جهت دستیابی به تعادل منبع و مخزن تحت شرایط محدودیت رطوبتی بود. این آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بر روی گندم زراعی رقم پیشتاز در مزرعه آموزشی پژوهشی واقع در دانشگاه تهران (کرج)، در سال زراعی 94-1393 انجام شد. کرت اصلی شامل دو سطح رطوبتی آبیاری نرمال (شاهد)، و تنش ملایم رطوبتی و کرت فرعی شامل چهار سطح حذف برگ بود. نتایج حاصل از تجزیه داده‌ها نشان داد که بین تنش رطوبتی اعمال شده و شدت‌های مختلف حذف برگ اثر متقابل معنی‌داری وجود نداشت. تنش رطوبتی اعمال شده بر روی عملکرد تک سنبله نیز از لحاظ آماری اثر معنی‌دار نداشت. در مقابل تیمارهای حذف برگ بر روی عملکرد تک سنبله و همچنین وزن دانه در قسمت های مختلف سنبله تاثیر معنی داری داشت و از این نظر، بین شدت‌های مختلف حذف برگ اختلاف معنی‌داری وجود داشت. در بین قسمت‌های مختلف، وزن دانه در قسمت میانی سنبله کمترین درصد کاهش را نسبت به سایر قسمت‌های سنبله به خود اختصاص داد. با این حال صفت تعداد دانه در قسمت‌های مختلف سنبله از تیمارهای تنش رطوبتی و برگ زدایی اثر معنی‌داری را نپذیرفت. بین تیمارهای برگ‌زدایی و تنش رطوبتی اعمال شده از نظر آزادسازی کربوهیدرات های محلول ذخیره شده اثر متقابل معنی‌داری وجود داشت و موجب افزایش معنی‌داری انتقال مجدد کربوهیدرات‌های محلول ساقه به سمت دانه گشت.