ارزیابی پایداری جنگل تحت تأثیر جنگل‌داری عشایری (مطالعه موردی: منطقه شول‌آباد لرستان)

Abstract

جنگلهای زاگرس با سطحی معادل 2/5 میلیون هکتار از جمله مناطق مهم و حیاتی در منابع طبیعی ایران محسوب می‌شوند. داشتن طرح­های مدیریتی منظم و مدون به‌منظور اداره جنگلهای زاگرس با توجه به مسائل اقتصادی و اجتماعی خاص مردم منطقه مهم است. استفاده از جنگل‌داری با مشارکت مردم در صورت فراهم کردن اجرای آن، در آینده­ای نه چندان دور، مناسب خواهد بود. این پژوهش برای یافتن تأثیر جنگل‌داری عشایری بر پایداری جنگل، به‌منظور استفاده از آن برای آماده کردن منطقه شول­آباد (از مناطق جنگلی زاگرس لُرنشین) برای اجرای جنگل‌داری با مشارکت مردم در آینده­ای نزدیک اجرا شد. در سه عرف کمرگپ (محل اجرای جنگل‌داری عشایری)، حیه (عدم اجرای جنگل‌داری عشایری) و دره­دنگ براساس معیارهای ارائه شده توسط فائو (مانند بررسی منابع جنگلی و تنوع زیستی) پایداری جنگل با استفاده از تحلیل داده­های گردآوری شده از عرف‌ها (برای مقایسه میانگین گروهها از نرم‌افزار SAS و آزمون SNK استفاده شد)، از جمله زادآوری، درصد تاج پوشش و تنوع زیستی بررسی شد. نتایج نشان داد که در عرف کمرگپ با اجرای جنگل‌داری عشایری، پایداری جنگل بیشتر از دو عرف دیگر است. در نتیجه می­توان استفاده از جنگل‌داری عشایری را در صورت ثبت، تدوین و اصلاح آن برای مدیریت فعلی و آماده ساختن منطقه شول­آباد لرستان برای اجرای جنگل‌داری با مشارکت مردم پیشنهاد نمود.