فرایند تغذیه و بازگشت عناصر غذایی در جنگل‌کاری‌های خالص و آمیخته بلندمازو (مطالعه موردی: جنگل‌های پایین‌دست چمستان نور)

Abstract

این تحقیق در یکی از طرحهای تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات جنگل و مرتع چمستان (که در سال 1373 شروع شده بود) انجام شد. در این طرح کاملاً تصادفی، بلوط به‌صورت خالص و آمیخته به نسبت 50 درصد به 50 درصد با هر یک از گونه‌های آزاد، پلت، داغداغان و ممرز جنگل‌کاری شد. اهداف این تحقیق عبارتند از: بررسی میزان عناصر غذایی برگها و آگاهی از میزان بازگشت عناصر غذایی توسط برگهای مرده در جنگل‌کاریهای خالص و آمیخته، تعیین تولید در هکتار لاشبرگ برای هر یک از گونه‌ها و جنگل‌کاریها و برآورد میزان انباشت عناصر غذایی از طریق جریان عناصر از لاشبرگها به کف جنگل. به همین منظور نمونه‌برداری برگهای سبز هر یک از گونه‌ها و در هر یک از تیمارها در مردادماه و برای برگهای مرده و در حال خزان در آذرماه انجام شد و عناصر غذایی آنها در آزمایشگاه مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. در داخل هر یک از تیمارها در ابتدای فصل خزان تله‌های جمع‌آوری برگ گذاشته شده و در پایان فصل خزان برگهای جمع شده پس از تفکیک گونه‌ها و خشک شدن، توزین شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که میزان عناصر غذایی جنگل‌کاریهای آمیخته بهتر از جنگل‌کاریهای خالص می‌باشد. در این تحقیق تولید لاشبرگ در تیمار بلوط آمیخته با داغداغان به‌میزان 5/02 و در تیمار بلوط خالص 6/14 تن ماده خشک در هکتار در سال بدست آمد که بالاتر از متوسط تولید لاشبرگ سالیانه جنگلهای معتدله اروپا می‌باشد. میزان انباشت عناصر غذایی در کف جنگل در پی ریزش لاشبرگها در تیمار آمیخته بلندمازو- پلت بیشتر از تیمارهای آمیخته دیگر و تیمار بلوط خالص بود. نتایج این تحقیق این موضوع را تأیید می‌کند که شناخت رفتار تغذیه‌ای در جنگل‌کاریها برای مدیریت پایدار آنها سودمند خواهد بود.