تأثیر مقدار ترافیک بر فرسایش سطحی جاده جنگلی (مطالعه موردی: جنگل کوهمیان- آزادشهر)

Abstract

تولید رسوب از مهمترین اثرهای بعد از ساخت جاده­های جنگلی می باشد. امروزه فرسایش خاک و پیامدهای ناشی از آن، به یکی از مهمترین معضلات زیست‌محیطی تبدیل شده است. فرایند فرسایش جاده شامل جدا شدن ذرات و حمل رسوب توسط جریان آب یا رواناب به قسمت­های پایین‌دست جاده یا ورود به سیستم­های رودخانه­ای می­باشد. بنابراین برآورد مقدار رسوب حاصل از جاده­های جنگلی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. در این مطالعه به بررسی تأثیر مقدار ترافیک بر تولید رواناب و رسوب جاده جنگلی با استفاده از شبیه‌ساز باران پرداخته شد. با استقرار باران­ساز و پلات یک مترمربعی روی سطح جاده، شبیه­سازی باران در مدت زمان 30 دقیقه و شدت 81 میلی­متر بر ساعت انجام و رواناب تولیدی از خروجی پلات جمع­آوری شد. نتایج حکایت از اختلاف معنی­دار رواناب و رسوب دو جاده و میانگین مقدار رواناب برای جاده با ترافیک بالا و پایین به‌ترتیب 1/49 و1/22 لیتر بر مترمربع و میانگین مقدار رسوب به‌ترتیب 41/166 و 75/36 گرم بر مترمربع داشت. معنی­دار بودن اثر ترافیک بر مقدار رسوب و رواناب تأیید کننده این امر است که تعیین استاندارد و مقدار مصالح در مرحله ساخت و تعمیر و نگهداری باید با در نظر گرفتن ترافیک قابل انتظار انجام شود.