مقایسه تنوع بی‌مهرگان لاشبرگ عرصه‌های جنگل طبیعی و جنگل‌کاری‌های پهن‌برگ و سوزنی‌برگ در مازندران (مطالعه موردی: دارابکلا)

Abstract

بااهمیت­ترین نقش بی­مهرگان لاشبرگ، تجزیه لاشبرگ­ها و کمک در چرخه عناصر غذایی است. این تحقیق به ارزیابی تنوع بی­مهرگان لاشبرگ در عرصه­های جنگل‌کاری 20 ساله توسکای ییلاقی، پلت، بلندمازو، زربین و عرصه جنگل طبیعی مجاور آنها در منطقه دارابکلا می­پردازد. جهت بررسی در هر تیمار، ابتدا یک عرصه یک هکتاری تعیین و در آن ده پلات 100 مترمربعی با ابعاد شبکه 10×10 متر به‌صورت سیستماتیک تصادفی انتخاب شد. در هر فصل کلیه لاشبرگ­های موجود در میکروپلات­های یک مترمربعی جمع­آوری و به آزمایشگاه منتقل گردید. در طول چهار فصل، بی­مهرگان لاشبرگ در 200 میکروپلات یک مترمربعی مورد شناسایی و شمارش قرار گرفت. همچنین در هر مرحله از نمونه­برداری، متغیرهای متعددی از ویژگی­های توده، لاشبرگ و خاک اندازه‌گیری شد. تنوع بی­مهرگان لاشبرگ نیز با استفاده از شاخص­های شانون و سیمپسون تعیین گردید. براساس نتایج تحقیق حاضر روند کاهش مقادیر تنوع بی­مهرگان لاشبرگ (سیمپسون) به‌ترتیب شامل عرصه­های جنگل‌کاری توسکا، پلت، عرصه جنگل طبیعی و جنگل‌کاریهای زربین و بلندمازو بوده است. همچنین تجزیه و تحلیل مؤلفه­های اصلی نشان داد که تغییرات فصلی تنوع بی­مهرگان لاشبرگ، تحت تأثیر متغیرهای درجه حرارت، تاج‌پوشش، شدت نور نسبی، رطوبت لاشبرگ، رطوبت خاک و مقادیر فسفر و نسبت کربن آلی بر فسفر لاشبرگ می­باشد.