شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران محلی در مدیریت، حفظ و احیاء جنگل‌های بلوط استان لرستان

Abstract

DOR: 98.1000/1735-0883.1397.26.393.73.3.1588.1606

جنگل‌های زاگرس گسترده‌ترین عرصه جنگلی ایران محسوب می‌شوند که در زندگی و معیشت جوامع محلی از جایگاهی ویژه برخوردار هستند. همین امر باعث وابستگی شدید مردم محلی به جنگل‌ها و افزایش روند تخریب جنگل‌های زاگرس شده است. از این‌رو، برنامه‌ریزی برای جلوگیری از تخریب بیشتر و مدیریت اصولی به‌منظور حفظ و احیاء این جنگل‌ها ضروری است. بنابراین در این مطالعه، عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران محلی در مدیریت، حفظ و احیاء جنگل‌های بلوط استان لرستان شناسایی و رتبه‌بندی شدند. جامعه آماری این پژوهش، خبرگان منابع طبیعی و محیط زیست استان لرستان بود. جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های تحقیق با استفاده از پیمایش میدانی و تکمیل 20 پرسش‌­نامه انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) استفاده شد. طبق نتایج به‌دست‌آمده، عوامل اقتصادی نسبت به عوامل اجتماعی، محیط زیستی و زیرساختی بیشترین وزن را در مشارکت بهره‌برداران محلی در مدیریت، حفظ و احیاء جنگل‌های بلوط استان لرستان داشتند و در رتبه اول قرار گرفتند. پیشنهاد می‌شود که تنوع شغلی برای ساکنان جنگل ایجاد شود تا باعث افزایش درآمد و به‌دنبال آن، کاهش وابستگی مردم محلی به جنگل شود. در این صورت از تخریب جنگل جلوگیری شده و انگیزه برای مشارکت و حفاظت مردم محلی نیز بیشتر می‌شود.