فرآیند مایه‌زنی نهال‌های بلوط ایرانی (Quercus brantii) با قارچ اکتومایکوریزا در شرایط کشت هیدروپونیک

Abstract

همزیستی مایکوریزایی باعث افزایش جذب عناصر غذایی پرمصرف به‌ویژه فسفر و همچنین عناصر کم مصرف می­شود. نوعی از این همزیستی مایکوریزایی، همزیستی اکتومایکوریزایی نام دارد که در شرایط طبیعی بین ریشه برخی درختان جنگلی و قارچ‌­های اکتومایکوریزا برقرار است. در این زندگی، انرژی از گیاه به قارچ و عناصر غذایی از قارچ به سمت گیاه حرکت می­‌کند. در این پژوهش، به‌منظور بررسی مقدار جذب فسفر در برگ‌­ها از طریق همزیستی قارچ اکتومایکوریزا با ریشه نهال‌­های بلوط ایرانی (<em>Quercus brantii </em>Lindl.) به‌ترتیب اقدام به کشت نهال­‌های یک‌‌ساله بلوط در سیستم کشت هیدروپونیک مایع (محلول کامل جانسون) و مایه­‌زنی این نهال­‌ها با قارچ‌­های اکتومایکوریزایی (.Bull) <em>Inocybe rimosa</em>، Singer (Quél.) Amanita crocea<em>،</em><em>Boletus</em> <em>comptus </em>Simonini و <em>Tricholoma</em> sp. شد. بر اساس نتایج، پس از همزیستی، ساختار و شکل ریشه‌­های همزیست به‌صورت کوتاه، ضخیم و در شکل­‌های متفاوتی مشاهده شد. همچنین، اثر مایه‌­زنی قارچ اکتومایکوریزا بر جذب فسفر توسط نهال­‌های بلوط در سطح اطمینان 99 درصد معنی­دار شد. مقایسه میانگین در تیمارهای مایه­‌زنی شده با قارچ‌­های اکتومایکوریزا نسبت به تیمار شاهد نشان داد که جذب فسفر بین 2/5 تا 4/4 برابر افزایش یافته بود. به‌طور کلی، استفاده از قارچ­‌های اکتومایکوریزا (کود زیستی) با کمک به ریشه درختان در افزایش جذب آب و عناصر غذایی می­‌توانند زنده‌­مانی نهال‌­های بلوط را در عرصه‌­های جنگلی افزایش دهد.