بررسی قابلیت چند گونه اکالیپتوس در جذب عناصر سنگین و ذخیره آنها در برگ‌ها

Abstract

درختان به‌عنوان عناصر زنده در اکوسیستم قادر هستند از طریق تنفس و جذب از طریق ریشه و همچنین فتوسنتز و سایر اعمال حیاتی، بخشی از مواد آلاینده را به مواد غیر مضر تبدیل نمایند و بخشی از آن را نیز در درون بافتهای خود ذخیره کرده و از تراکم و شدت آنها در هوا و خاک بکاهند. هدف از این تحقیق بررسی قابلیت اکالیپتوس‌ها در جذب آلاینده‌هاست. در این تحقیق ابتدا پنج محل اجرای طرح در مناطق آلوده استانهای خوزستان و بوشهر شناسایی و انتخاب شدند و در مرکز آنها نمونه‌برداری خاک از سه عمق مختلف انجام شد. آزمایش خاک​شناسی علاوه بر نه عنصر سنگین، شامل 12 خصوصیت فیزیکی و شیمیایی بود. گونه‌ها‌ی اکالیپتوس مورد آزمایش عبارت بودند از: <em>E. camaldulensis</em>، <em>E. camaldulensis 9616</em><em>، </em><em>E. microtheca</em> و <em>E. sargentii</em> که در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار کاشته شده بودند. قبل از نمونه‌برداری برگها، از هر کرت سه درخت نمونه به​صورت تصادفی انتخاب شدند. نمونه‌برداری برگ در چهار جهت جغرافیایی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش​های تجزیه واریانس و آزمون یک طرفه دانکن و توسط برنامه‌های کامپیوتری <em>Excell</em> و <em>SAS</em> انجام شد. بهترین عرصه‌های تحقیقاتی از نظر جذب آلاینده‌ها در توده‌های کاشته شده اکالیپتوس، به‌ترتیب اهمیت عبارتند از: دزفول، عیسوند، شوشتر، کرخه و کاکی. بهترین عملکرد گونه​ها با توجه به عرصه تحقیقاتی مربوطه عبارت بودند از:<br /> 1- گونه <em>E. microtheca</em>در کرخه و شوشتر در درجه اول و در دزفول و عیسوند در درجه دوم<br /> 2- E. camaldulesis 9616<br /> 3- E. camaldulensis و E. sargentii