ارزیابی مدیریت پایدار جنگل در حوضه آبخیز دوپلان استان چهارمحال و بختیاری

Abstract

هدف از این پژوهش تعیین معیار­ها و شاخص ­های مدیریت پایدار جنگل و ارزیابی رویکرد­های مختلف مدیریتی به روش امتیاز‌دهی در حوضه دوپلان استان چهارمحال و بختیاری بود. در این راستا طی یک فرآیند دومرحله­ ای، نظرخواهی از مردم محلی و رتبه ­دهی توسط گروه ذینفعان محلی و کارشناسان، معیار­ها و شاخص ­ها در سطح منطقه ­ای تعیین شدند. نتایج نشان داد که معیار­های حمایت و حفاظت از جنگل (در برابر عامل‌های طبیعی و انسانی)، کارکرد اقتصادی و اجتماعی و استقرار شرایط قانونی و سازمانی مناسب به‌ترتیب دارای بیشترین رتبه بودند. همچنین نتایج ارزیابی مدیریت کنونی نشان داد که معیار حفاظت از تنوع زیستی، آموزش جوامع محلی و شاخص ­های افزایش حاصلخیزی خاک، توسعه سیستم­های زراعت چوب، حفظ یکپارچگی و انسجام اکولوژیک سیستم­های آبی حوضه، مدیریت دام و کاهش خسارت­های ناشی از آن، استفاده از اکوتوریسم و جنبه­ های گردشگری طبیعی، علاقه و همکاری جوامع روستایی، رسانه ­ها، سازمان­های مردم‌نهاد، سیاستمداران و عموم مردم، برگزاری جلسات در بین جوامع جنگل­ نشین و انتقال و سازگاری فناوری متناسب بیشترین فاصله را با مدیریت پایدار دارند. درنهایت از بین رویکرد­های مورد بررسی، رویکرد حفاظت و احیاء، افزایش سرمایه­ گذاری در جنگل، توانمند­سازی جنگل­ نشینان و آموزش و ترویج بالاترین رتبه را در رسیدن به مدیریت پایدار در منطقه مورد مطالعه به‌خود اختصاص دادند.