اثر زمان آبیاری و میزان کود نیتروژن‌دار بر دوره رشد و عملکرد کامازولن بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) در شرایط نیمه‌خشک سرد

Abstract

به منظور بررسی تأثیر زمان آبیاری و مقادیر کود اوره بر دوره رشد و عملکرد کمی و کیفی بابونه (<em>Matricaria chamomilla </em>L<em>.</em>) رقم Bodegold، آزمایشی دوساله در شرایط نیمه‌خشک و سرد تبریز به‌صورت اسپلیت فاکتوریل با زمان آبیاری (بعد از 60، 120 و 180 میلی‌متر تبخیر از تشتک)، مقدار کود نیتروژن‌دار (50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره به‌ترتیب معادل 23، 46 و 69 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص) و تقسیط کود (100% در زمان کاشت، به‌طور مساوی در زمانهای کاشت و ساقه‌روی، 25%:50%:25% به‌ترتیب در زمانهای کاشت، ساقه روی و آستانه گلدهی) اجرا شد. برای تجزیه اسانس از دستگاه GC/MS استفاده شد. یافته‌ها حکایت از این دارد که ظهور جوانه گل در کرت‌های برخوردار از آبیاری براساس 180 و 60 میلی‌متر تبخیر از تشتک به‌ترتیب بعد از 70 و 78 روز تکمیل شد. افزایش کود مصرفی زمان پایان گلدهی را به تأخیر انداخت. تأخیر در آبیاری از 60 به 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک عملکرد گل خشک را 3/2% کاهش داد. کاربرد کود در دو مرحله کاشت و ساقه‌روی موجب افزایش عملکرد گل تا 351 کیلوگرم در هکتار گردید. وزن خشک اندامهای هوایی بابونه از 76 گرم در مترمربع در سطح سوم آبیاری به 126 گرم در مترمربع در میانگین سطوح اول و دوم آبیاری رسید. بیشترین عملکرد اسانس برابر 82/2 لیتر در هکتار موقعی حاصل شد که کود اوره به‌طور مساوی در دو مرحله کاشت و ساقه روی بابونه بکار رود. مقدار کامازولن از حداقل 5/12% در سطح کودی 150 تا حداکثر 15% در سطح 100 کیلوگرم در هکتار تغییر کرد. تولید کامازولن در سطوح 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار اوره به‌ترتیب 31/0، 44/0 و 36/0 لیتر در هکتار محاسبه شد. توصیه می‌شود در کشت بابونه در منطقه و سایر مناطق مشابه، آبیاری این گیاه بعد از 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک انجام شده و 46 کیلوگرم در هکتار نیتروژن به نسبت مساوی در دو مرحله کاشت و ساقه‌روی به خاک افزوده شود.