مطالعه عملکرد و کیفیت بذر اسفرزه (Plantago ovata Forssk.) تحت تیمار‌های مختلف نیتروژن و کم آبیاری

Abstract

به منظور بررسی واکنش عملکرد، خصوصیات کمی و کیفی اسفرزه (<em>Plantago ovata</em> Forssk.) به دور آبیاری و کوددهی، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال زراعی 1388 اجرا گردید. آزمایش به‌صورت کرت خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. دور آبیاری شامل 7، 14 و 21 روز یک‌بار در کرت‌های اصلی و کوددهی شامل 5 تلفیق کودی (100% کود شیمیایی، 100% کود مرغی، 75% کود شیمیایی + 25% کود مرغی، 50% کود شیمیایی + 50% کود مرغی، 25% کود شیمیایی + 75% کود مرغی) و شاهد (عدم کوددهی) در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر فواصل آبیاری بر عملکرد دانه، ارتفاع گیاه، تعداد سنبله در بوته، طول سنبله و درصد موسیلاژ معنی‌دار ولی بر تعداد پنجه در بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزاردانه و فاکتور تورم معنی‌دار نبود. بیشترین عملکرد بذر و درصد موسیلاژ هنگامی به‌ترتیب با آبیاری 7 و 14 روز بدست آمد. عملکرد دانه، تعداد پنجه در بوته، ارتفاع گیاه، تعداد سنبله در بوته، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن هزاردانه، درصد موسیلاژ و فاکتور تورم به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر کوددهی قرار گرفتند. بیشترین ماده خشک و عملکرد به‌ترتیب با جایگزینی 50% و 75% کود شیمیایی توسط کود مرغی حاصل شد. به‌طور کلی می‌توان اظهار کرد که تیمار 75% کود مرغی + 25 درصد کود شیمیایی با دور آبیاری 14 روز برای اسفرزه مطلوب می‌باشد.