اثر اسموپرایمینگ بذر و دور آبیاری بر عملکرد کمّی و میزان اسانس زیره سبز (Cuminum ciminum L.)

Abstract

به منظور بررسی اثر پیش‌تیمار خشکی و دور آبیاری بر عملکرد کمّی و کیفی بذرهای پیش‌تیمار شده زیره سبز<br /> (<em>Cuminum</em> <em>ciminum</em> L.)، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان در سال 1387 انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی انجام شد که در آن فاکتور اول شامل 4 سطح پیش‌تیمار بذر (شاهد و پیش‌تیمار بذر با محلول پلی‌اتیلن گلیکول (PEG-8000) 3/0- و 9/0- مگاپاسگال (Mpa)) و فاکتور دوم شامل سطح دور آبیاری<br /> (5، 7، 9 و 11 روزه) بود. نتایج نشان داد که عملکرد بذر با افزایش شدت تنش به‌طور معنی‌داری کاهش یافت و این کاهش بیشتر مربوط به کاهش تعداد چتر و تعداد بذر در چتر بود. با افزایش طول دور آبیاری (در هفت و نه روزه) درصد اسانس افزایش و در دور آبیاری یازده روزه کاهش یافت. وزن هزاردانه و شاخص برداشت تحت تأثیر دور آبیاری و پیش‌تیمار قرار نگرفت. بیشترین تعداد چتر در بوته و تعداد دانه در چتر در پیش‌تیمار بذر با محلول پلی‌اتیلن گلیکول 3/0- مگاپاسگال (P₃) و دور آبیاری پنج و هفت روزه بدست آمد. به‌طور کلی حداکثر عملکرد دانه (7/682 کیلوگرم در هکتار) در پیش‌تیمار P₃ و دور آبیاری پنج روزه و بالاترین درصد اسانس (62/3%) در پیش‌تیمار P₂ (پیش‌تیمار با آب مقطر) و دور آبیاری هفت روزه بدست آمد.