ثر رژیم‌های مختلف آبیاری و انواع خاکپوش بر خصوصیات رویشی و میزان اسانس نعنا فلفلی (Mentha piperita L.)

Abstract

به‌منظور اثر رژیم‌های مختلف آبیاری و انواع خاکپوش بر شاخص‌های فیزیولوژیک و میزان اسانس گیاه دارویی نعنا فلفلی (<em>Mentha piperita </em>L.) در سال 1389 در مزرعه‌ی دانشکدة کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل سه سطح آبیاری (100، 80 و 60 درصد نیاز آبی محاسبه شده از تشت تبخیر کلاس A) و دو نوع خاکپوش (پلاستیک سیاه، خرده چوب) و شاهد بدون پوشش بودند. نتایج حاصل نشان داد که اثر آبیاری بر وزن تر و خشک، سطح برگ و محتوای آب نسبی برگ و عملکرد اسانس معنی‌دار بود. اثر خاکپوش بر فاصله میان‌گره‌ها، تعداد شاخه، وزن تر و خشک، سطح برگ و عملکرد اسانس معنی‌دار بود. اثر متقابل آبیاری و خاکپوش بر فاصله میان‌گره، وزن تر و خشک، و سطح برگ معنی‌دار بود. نتایج این تحقیق نشان داد که بالاترین عملکرد وزن خشک بوته (35/38 گرم) و بالاترین عملکرد اسانس (83/82 لیتر در هکتار) در تیمار سطح اول آبیاری به همراه کاربرد خاکپوش خرده چوب بدست آمد. همچنین بین تیمار سطح اول آبیاری به همراه خاکپوش خرده چوب با تیمار سطح سوم آبیاری و خاکپوش خرده چوب اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. کمترین عملکرد وزن خشک (87/14 گرم) و کمترین عملکرد اسانس (57/29 لیتر در هکتار) با تیمار سطح سوم آبیاری و بدون پوشش بدست آمد. همچنین بهترین تیمار در کاهش اثر تنش ناشی از کم آبیاری، خاکپوش خرده چوب بوده است. به‌طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از خرده چوب به‌عنوان خاکپوش و آبیاری به میزان 60% نیاز آبی، بالاترین شاخص بهره‌وری آب در تولید نعنا فلفلی را در شرایط اقلیمی منطقه محل اجرای آزمایش دارا می‌باشد.