سمّیت تنفسی اسانس برگ‌بو (Laurus nobilis L.) و اسانس مورد (Myrtus communis L.) روی تخم و مرحله بالغ سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات (Callosobruchus maculatus F. (Col.: Bruchidae)

Abstract

امروزه استفاده از اسانس‌های گیاهی برای جایگزینی حشره‌کش‌های مصنوعی به‌ویژه در خصوص آفات انباری غلات و حبوبات مورد توجه قرار گرفته‌است. یکی از منابع بالقوه برای تولید آفت‌کش‌های جدید، مواد تولید شده به‌وسیله‌ی گیاهان می‌باشد که به‌عنوان دورکننده، بازدارنده تغذیه و تخم‌ریزی و یا ترکیب‌های سمّی عمل می‌کنند. در این تحقیق سمّیت تنفسی اسانس گیاه برگ‌بو (<em>Laurus nobilis </em>L.) و اسانس مورد (<em>Myrtus communis</em> L.) روی تخم و حشرات کامل سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات (<em>Callosobruchus maculates</em>) مورد بررسی قرار گرفت. این تحقیق در قالب طرح کاملاً تصادفی و در شرایط دمایی 2 ± 30 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5 ± 60% در تاریکی انجام شد. از هر اسانس گیاهی 5 غلظت در 3 تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. مقادیر LC₅₀ برای اسانس برگ‌بو و اسانس مورد برای حشرات کامل به‌ترتیب 782/71 و 138/44 و مقادیر LC₉₅ به‌ترتیب 278/216 و 716/141 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه گردید و مقادیر LC₅₀ برای اسانس برگ‌بو و اسانس مورد برای تخم این حشره به‌ترتیب 994/63 و 371/38 میکرولیتر بر لیتر هوا بود. به نظر می‌رسد، اسانس‌های گیاهی می‌توانند به‌عنوان یک حشره‌کش کم‌خطر مورد استفاده قرار گیرند.