ارزیابی صفات مورفولوژیکی، عملکرد سرشاخه و تولید اسانس در جمعیت‌های پنج گونه Anthemis

Abstract

به‌منظور بررسی صفات مورفولوژیکی و فنولوژیکی خصوصیات 68 جمعیت از پنج گونه جنس آنتمیس (<em>Anthemis altissima</em> L.، <em>A. haussknechtii</em> Boiss. & Reut.، <em>A. pseudocotula</em> Boiss.، <em>A. tinctoria</em> L. و <em>A</em><em>.</em><em> triumfettii</em> (L.) All.) آزمایشی در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در 3 تکرار در سال زراعی 91-90 در مزرعه ایستگاه تحقیقاتی البرز کرج اجرا شد. 13 صفت قطر طولی و عرضی تاج پوشش، سطح تاج پوشش، ارتفاع و تعداد گل در بوته، زمان گلدهی و برداشت، وزن تر و خشک، سرشاخه، درصد و عملکرد اسانس، درجه حرارت تجمعی رشد روزانه، GDD زمان گلدهی و برداشت اندازه‏گیری شدند. میانگین صفات رویشی و عملکرد سرشاخه در گونه <em>A.</em> <em>pseudocotula</em> بیشتر از سایر گونه‌ها بود. این گونه با داشتن کمترین GDD در زمان ظهور گل و رسیدن نسبت به سایر گونه‌ها زودرس‌تر بود. عملکرد اسانس دو گونه <em>A.</em> <em>altissima</em> و <em>A. triumfettii</em> به‌ترتیب با 33 و 59 گرم در بوته از سه گونه دیگر بیشتر بود. عملکرد سرشاخه جمعیت‌های اردبیل و خوی1 گونه <em>A. tinctoria</em>، بیشتر از سایر جمعیت‌ها بود. عملکرد سرشاخه جمعیت‌های سمنان1 و سمنان2 گونه <em>A. triumfettii</em> و عملکرد اسانس جمعیت‌های شاهرود و سمنان2 از جمعیت‌های دیگر بیشتر بود. البته جمعیت لوشان و سلماس زودرس‌تر بودند. جمعیت گلستان گونه <em>A. haussknechtii</em> دارای بیشترین عملکرد سرشاخه و اسانس و زودرس‌تر بود. در گونه‌ <em>A. pseudocotula</em> جمعیت گلستان2 دارای بیشترین عملکرد سرشاخه و تولید اسانس بوده و جمعیت‌های گلستان1 و زنجان1 و زنجان2 زودرس بودند. البته بین جمعیت‌های گونه <em>A. altissima</em> تنوع معنی‌داری وجود نداشت. در همه گونه‌ها رابطه مستقیمی بین افزایش عملکرد سرشاخه و تولید اسانس با زودرسی وجود داشت، به‌طوری که جمعیت‌های زودرس دارای عملکرد سرشاخه و اسانس بیشتری بودند که از این ویژگی می‌توان در تولید ارقام مقاوم به خشکی در شرایط دیم استفاده کرد.