تعیین مناطق امیدبخش برای کانی‌سازی مس و طلا در چهارگوش تخت سلیمان با روش تحلیل سلسله مراتب فازی

Abstract

در فرایند اکتشاف مواد معدنی تعریف یک مدل پتانسیل معدنی به‌عنوان یک راهنما می­تواند در بحث صرفه­جویی زمان و هزینه بسیار مؤثر باشد. با توجه به این‌که لایه­های اطلاعاتی به‌دست آمده از روش­های مختلف اکتشافی به­تنهایی نمی­توانند برای شناسایی مناطق امیدبخش مفید واقع شوند بنابراین با در نظر گرفتن داده­های موجود، از روش­های مختلف تلفیق برای ترکیب لایه­های اطلاعاتی استفاده می­شود که در این صورت نتیجه­، قابلیت اعتماد بیشتری خواهد داشت. در این مطالعه از داده­های مربوط به لیتولوژی، آنومالی­های ژئوشیمیایی، گسل و نقشه مکانی 11 اندیس شناخته شده در منطقه تخت سلیمان برای تعیین مناطق امید بخش استفاده شده­است. برای تلفیق داده­ها، روش­های فازی، روش تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و AHP-Fuzzy در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی به­کار گرفته شدند. نتایج روش AHP منجر به بررسی و ارائه یک معادله جدید برای فازی­سازی داده­ها شد. در نهایت برای تلفیق لایه­های اطلاعاتی مختلف، رابطه فازی­سازی جدیدی بر اساس وزن­های محاسبه شده از روش AHP استفاده شده و ترکیب لایه­ها با اولویت­بندی معیارها انجام شد. نقشه­ حاصله از روش تلفیقی اخیر با نتایج دو روش AHP و فازی مقایسه شد که نشان از مزیت نسبی روش جدید داشت. به­منظور بررسی صحت روش­ها و مقایسه آن­ها با یکدیگر از نسبت "تعداد اندیس­های شاخص در محدوده­ بسیار مطلوب به درصد مساحت آن محدوده" برای نقشه­های پتانسیل نهایی هر کدام از روش­ها استفاده شد. نقشه پتانسیل حاصل از AHP-Fuzzy با نسبت 4/0 بیشترین مقدار را در بین روش­های مورد بررسی به خود اختصاص داد که تطابق قابل قبولی با خصوصیات کانسارهای شناخته شده در منطقه از نظر زمین­شناسی نیز دارد.