کاربرد تئوری اورم در ارتقای رفتارهای خودمراقبتی زنان باردار در معرض خطر زایمان زودرس: یک کارآزمایی بالینی

Abstract

مقدمه: یکی از پرکاربردترین تئوری‌ها در زمینه خودمراقبتی، تئوری اورم است. بر اساس این تئوری، چنانچه بیماران با استفاده از حداکثر توانمندی خود به انجام اقدامات خودمراقبتی بپردازند، به صورت سریع‌تر و جامع‌تر سلامتی خود را باز می­یابند. مطالعه حاضر با هدف تعیین کاربرد تئوری اورم در ارتقای رفتارهای خودمراقبتی زنان باردار در معرض خطر زایمان زودرس انجام شد. روش‌کار: این مطالعهکارآزمایی بالینی در سال 95-1394 بر روی 176 زن باردار 26-24 هفته در معرض خطر زایمان زودرس مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر مشهد انجام شد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه غربالگری زایمان زودرس هولبروک، فرم مشخصات فردی و مامایی و پرسشنامه اقدامات مراقبت‌های دوران بارداری هارت بود. بر اساس پرسشنامه غربالگری زایمان زودرس هولبروک، افراد واجد شرایط ورود به مطالعه انتخاب شدند. بر اساس پرسشنامه اقدامات مراقبت­های دوران بارداری هارت، نیازهای آموزشی گروه مداخله و رفتار­های خودمراقبتی ارزیابی شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون‌های آنالیز واریانس اندازه‌های تکراری، کای دو، تست دقیق فیشر و من ویتنی یو انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته‌ها: قبل از مداخله آموزشی، میانگین نمره خودمراقبتی دوران بارداری در دو گروه مداخله و کنترل تفاوت آماری معناداری نداشت (899/0=p). اما در هفته اول (0001/0p<) و دوم بعد از مداخله (0001/0p<) و همچنین پس از زایمان (0001/0p<)، میانگین نمره خودمراقبتی دوران بارداری در گروه مداخله بالاتر از گروه کنترل بود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج مداخلات آموزشی مبتنی بر تئوری اورم در ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی زنان باردار در معرض خطر زایمان زودرس، شناسایی و آموزش خودمراقبتی دوران بارداری مبتنی بر تئوری اورم به زنان در معرض خطر زایمان زودرس در مراکز بهداشتی- درمانی توصیه می‌شود.