تعیین تأثیر مداخله آموزش سلامت مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده به منظور ارتقاء فعالیت جسمانی در زنان رابط مراکز بهداشتی درمانی شهرستان شوشتر

Abstract

مقدمه: فعالیت بدنی به عنوان جزء کلیدی سبک زندگی سالم در زنان، کم‎تر از حد لازم است. مداخلات آموزشی سلامت، مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‎ریزی شده در ارتقاء این رفتار مؤثر است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزش سلامت مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده به منظور ارتقاء فعالیت جسمانی در زنان رابط مراکز بهداشتی درمانی شهرستان شوشتر انجام شد.<br /> روش‌کار: این مطالعه مداخله‌ای در سال 1394 بر روی 110 نفر از رابطین بهداشتی مراکز بهداشتی درمانی شهرستان شوشتر انجام شد. افراد به‎ روش تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. داده‎ها توسط پرسشنامه جمعیت‎شناختی، پرسشنامه نظریه رفتار برنامه‎ریزی شده، مقیاس بین‎المللی فعالیت‌بدنی و آزمون ضربان قلب (توسط دستگاه Polar) گردآوری شد. مداخله شامل سه جلسه آموزشی مبتنی بر سازه‎های نظریه و یک برنامه سه ماهه فعالیت‌بدنی بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‎افزار آماری SPSS (نسخه 19) انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد.<br /> یافته‌ها: اجرای برنامه آموزشی نظریه‎محور باعث ارتقاء سازه‎های نگرش نسبت به رفتار، ادراک کنترل رفتاری، قصد، فعالیت‌بدنی و کاهش شاخص هزینه فیزیولوژی در گروه آزمون در 3 ماه پس از مداخله شد (05/0p<). اما در گروه کنترل هیچ تغییر معناداری وجود نداشت (05/0<p). همچنین بعد از مداخله، سازه هنجارهای انتزاعی در دو گروه، تفاوت معناداری نداشت (05/0<p).<br /> نتیجه‌گیری: مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‎ریزی شده باعث ارتقاء فعالیت‌بدنی و کاهش شاخص هزینه فیزیولوژی در رابطین بهداشتی می‌شود. همچنین طراحی و ارزشیابی برنامه‎های آموزشی نظریه‎محور در زمینه افزایش رفتارهای بهداشتی در این گروه هدف ضروری است.