سنگ‌شناسی و زمین‌شیمی توده نفوذی منطقه سراب-3 (خاور تکاب، شمال‌باختری ایران)

Abstract

توده نفوذی سراب-3 در شمال‌باختری ایران، در پهنه سنندج-سیرجان و در خاور شهرستان تکاب جای دارد. بر پایه بازدیدهای صحرایی و سنگ‌نگاری، ترکیب سنگ‌شناسی این توده نفوذی (به سن میوسن) در محدوده دیوریت-لوکودیوریت، مونزودیوریت، کوارتزمونزودیوریت، گرانودیوریت و گرانیت است. بر پایه ویژگی‌های زمین‌شیمیایی، این سنگ‌ها از گرانیتوییدهای نوع I، با سرشت کالک‌آلکالن هستند و از دیدگاه درجه اشباع‌شدگی از آلومینیوم (ASI)، متاآلومین هستند. غنی‌شدگی عناصر LILE (K، U، Sr، Ce، Th، Pb و Ba) و LREE نسبت به عناصر HFSE (Zr، Y، Ti، P و Nb) و HREE و پایین‌بودن نسبت Ce/Pb وNb/U و مقادیر بالای Ba/Nb نشان‌دهنده پیدایش این سنگ‌های آذرین در پهنه زمین‌ساختی وابسته به فرورانش حاشیه فعال قاره‌ای است. آنومالی منفی Ti، Nb و P در نمودارهای عنکبوتی نیز این موضوع را تأیید می‌کند. پایین‌بودن نسبت‌های (Al₂O₃/FeO^*+MgO+TiO₂) و (Na₂O+K₂O/FeO^*+MgO+TiO₂) و تمرکز پایین نسبت Rb/Sr (کمتر از 6/0) نشان می‌دهد که توده نفوذیِ منطقه سراب-3 چه‌بسا یک خاستگاه متابازالتی داشته است.