ارزیابی مدل شبکۀ عصبی مصنوعی GMDH در برآورد پراکنش مکانی کنه‌های خانوادۀ Laelapidae (Acari, Mesostigmata) در منطقۀ شاهرود استان سمنان

Abstract

این پژوهش به‌منظور برآورد پراکندگی مکانی کنه‌های خانوادۀ Laelapidae در منطقۀ شاهرود با به‌کارگیری شبکۀ عصبی مصنوعی انجام شد. داده‌های مربوط به تراکم جمعیت این کنه از زیستگاه‌های گوناگون منطقۀ شاهرود در سال 1394 به دست آمدند. در این پژوهش از متغیرهای طول و عرض جغرافیایی به‌عنوان متغیرهای ورودی و از دگرگونی‌های جمعیت کنه‌های خانوادۀ Laelapidae به‌عنوان متغیر خروجی استفاده شد. شبکۀ مورداستفاده از نوع GMDH بهینه‌شده با الگوریتم ژنتیک بود. برای ارزیابی توانایی شبکه‌های عصبی مورداستفاده در پیش‌بینی توزیع از سنجش آماری مؤلفه‏هایی مانند واریانس، توزیع آماری و میانگین میان اندازه‌های پیش‌بینی‌شدۀ مکانی به‌وسیلۀ شبکه عصبی و اندازه‌های واقعی آن‌ها استفاده شد. نتیجه‏ها نشان دادند که در فازهای آموزش و آزمایش میان اندازه‌های ویژگی‌های آماری واریانس، توزیع آماری و میانگین مجموعه داده‌های واقعی و پیش‌بینی‌شدۀ مکانی این خانواده به‌وسیلۀ شبکۀ عصبی GMDH، تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. نقشه‌های ترسیم‌شده نشان داد که توزیع کنه‌های این خانواده تجمعی است. نقشه‌های به‌دست‌آمده از شبکه‌های عصبی مصنوعی می‌توانند به برنامه‌ریزان جهت به‌کارگیری برنامه‌های مهار آفت‌ها یاری کنند به‌ویژه اگر نقشه‌ها با مختصات جغرافیایی هر مکان همانندی داشته باشند. به‌طوری‌که تمرکز بیشتر مهار به منطقه‏هایی معطوف شود که تراکم این کنه‌های شکارگر کمتر است.