بهبود رشد و عملکرد گندم در رقابت با علف‌های هرز در حضور قارچ میکوریز

Abstract

به‌منظور بررسی اثر قارچ میکوریز بر روابط رقابتی گندم (<em>Triticum aestivum</em>) با علف­های­هرز، دو آزمایش مستقل به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، در شرایط گلدانی در سال زراعی 97-1396 در کرج، اجرا شد. در آزمایش اول فاکتورها شامل گندم و شش گونه علف هرز، در دو سطح با و بدون میکوریز و در آزمایش دوم، فاکتورها شامل کشت خالص گندم، یولاف‌وحشی و چاودار و کشت مخلوط گندم با یولاف­وحشی و گندم با چاودار، در دو سطح با و بدون میکوریز بود. در آزمایش اول، پاسخ رشد میکوریزایی کیسه­کشیش (<em>Capsella bursa-pastoris</em>)، خونی­واش (<em>Phalaris</em> <em>minor</em>)، خاکشیرتلخ (<em>Sisymbrium</em> <em>irio</em>)، چچم (<em>Lolium</em> <em>rigidum</em>) و گندم، به­ترتیب معادل 18، 5/19، 23، 38 و 41 درصد و پاسخ رشد میکوریزایی چاودار (<em>Secale</em> <em>cereale</em>) و یولاف­وحشی (<em>Avena</em> <em>ludoviciana</em>) به­ترتیب معادل 28/29- و 40/22- درصد بود. در آزمایش دوم، رقابت چاودار و یولاف­وحشی، در تیمار عدم کاربرد قارچ، وزن خشک گندم را به­ترتیب به میزان 58/41 و 40/51 درصد کاهش داد و در حضور قارچ، وزن خشک گندم در رقابت با چاودار و یولاف­وحشی، به­ترتیب به میزان 10/43 و 11/47 درصد افزایش یافت. عملکرد دانه گندم درکشت خالص و در حضور قارچ میکوریز، معادل 51/5 گرم در بوته بود که در مقایسه با تیمار عدم کاربرد قارچ، افزایش 79/51 درصدی را نشان داد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که چنانچه علف­های­هرز غالب در مزارع گندم، غیرمیکوریزایی باشند و یا پاسخ رشد میکوریزایی آن­ها منفی باشد، کاربرد قارچ میکوریز می­تواند خسارت علف­های هرز مذکور را کاهش دهد.