اولین گزارش گونه‌هایFusarium culmorum و Fusarium subglutinans جداشده از رقم‌های پیاز استان‌های آذربایجان‌شرقی و غربی

Abstract

گونه­های مختلف فوزاریوم یک گروه از بیمارگرها هستند که سبب خسارت اقتصادی کمی و کیفی به پیاز می­شوند. آلودگی‌های فوزاریومی معمولاً از کشتزار شروع و تا مرحلۀ انبارداری ادامه می­یابد. بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه و طبق پیاز در سراسر جهان وجود دارد و در چند سال اخیر در مناطق عمدۀ کشت پیاز و به­خصوص در استان­های آذربایجان­شرقی و غربی گسترش زیادی پیدا کرده است و در حال حاضر مهم‌ترین بیماری پیاز در کشور است. به‌منظور شناسایی تکمیلی عامل بیماری در مناطق عمدۀ کشت این محصول از آذربایجان­شرقی (ایلخچی، آذرشهر، عجب­شیر، بناب، ملکان، مرند، مراغه) و آذربایجان­غربی (میاندوآب، خوی، سلماس) در تابستان 1391 از مزارع متعددی نمونه‏برداری به‏ عمل آمد. پس از انجام جداسازی و خالص‏سازی، درمجموع 140 جدایه خالص‎سازی گردید. از جدایه‏های خالص‌شده 80 جدایه جهت انجام آزمون بیماری‏زایی روی غده پیاز انتخاب‌ ‌شدند که 42 تا از جدایه­ها بیماری‌زا بودند. بر اساس ویژگی‏های ریخت‌شناختی (مورفولوژیکی) و داده‏های مولکولی ناشی از تکثیر قطعۀ موردنظر بر اساس آغازگرهای اختصاصی گونه­ای درمجموع 9 گونه، <em>F. oxysporum</em>، <em>F. proliferatum</em><em>، </em><em>F. redolens</em>،<em>F. </em><em>subglutinans </em>، <em>F. </em><em>culmorum</em>، <em>F. </em><em>avenaceum</em><em>، </em><em>F. </em><em>crookwellens</em><em>، </em><em>F.</em><em>nygamai</em>و<em>F. solani</em> شناسایی شدند<em>. </em>از بین 42 جدایۀ مورد بررسی 28/14درصد جدایه­ها پرآزاری شدید (بالای 60%)، 19/26درصد پرآزاری به‌نسبت شدید (بین60-50%)، 48/40% پرآزاری متوسط (50-40%) و در نهایت 05/19درصد جدایه­ها پرآزاری ضعیف (40-30%) از خود نشان دادند. از 42 جدایۀ مورد مطالعه گونۀ <em>Fusarium subglutinans</em>، با فراوانی 38/2 درصد و پرآزاری درصد 43 در گروه C، گونه<em>F. culmorum </em>، با فراوانی 14/7 درصد و پرآزاری 50درصد در گروه B قرار گرفتند که برای اولین بار از روی پیاز از این مناطق گزارش می‏شوند.