فعالیت تولیدمثلی و پاسخ بویایی زنبور انگلواره Lysiphlebus fabarum، به حضور شکارگر درون رسته ای Hippodamia variegata ، در لکه های میزبان

Abstract

در این تحقیق فعالیت تولیدمثلی و همچنین پاسخ بویایی زنبور انگل‌واره (پارازیتویید)<em>Lysiphlebus</em> <em>fabarum</em> به حضور شکارگر درون‏رسته‌ای، کفشدوزک <em>Hippodamia</em> <em>variegata</em> Goeze روی گیاه خیار آلوده به شتۀ جالیز <em>Aphis</em> <em>gossypii</em> بررسی شد. به این منظور افزون بر مقایسۀ میزان تغذیۀ کفشدوزک‌ از شته‌های بالغ سالم و انگلی‌شده (پارازیته)، ویژگی‏های تولیدمثلی (درصد‌ انگلی شدن یا پارازیتیسم، درصد ‌ظهور و نسبت ‌جنسی) زنبور در سه لکۀ غذایی تنها شته، شته همراه با کفشدوزک و شته همراه با لاشه‏های ‌شته بررسی شد. همچنین ترجیح زنبور در انتخاب سه لکۀ یادشده با آزمایش بویایی‌سنجی تعیین شد. تغذیۀ کفشدوزک از شته‌های سالم در مقایسه با شته‌های انگلی‌شده بیشتر بود (001/0>, <em>P</em>53/12=_27و2<em>F</em>) و در میان لکه‌های غذایی، به نسبت درصد انگلی شدن در لکۀ حاوی کفشدوزک کمتر بود (03/0=, <em>P</em>99/6=_42و2<em>G</em>). همچنین در آزمایش‏های بویایی‏سنجی، زنبور به‌طور معنی‌داری از انتخاب لکۀ حاوی شکارگر درون‌رسته‌ای خودداری کرد (01/0=, <em>P</em>19=df , 40/6=²<em>χ</em>)، اما نتوانست حضور لاشه‏های شته را در لکۀ ‌غذایی تشخیص دهد. در یک جمع‌بندی با توجه به دوری جستن زنبورهای مادۀ <em>L. fabarum</em> از کفشدوزک و ترجیح غذایی کفشدوزک، انتظار می‌رود که این زنبور بیشتر در لکه‌های بدون کفشدوزک فعال باشد و از سویی کفشدوزک نیز بیشتر از شته‏های سالم تغذیه کند، امری که باعث کاهش شکارگری درون‌رسته‏ای و بهبود کنترل شتۀ جالیز می‏شود.